Majeranek – właściwości, zastosowanie i herbata majerankowa

Majeranek to aromatyczne zioło o łagodnym, lekko słodkim i korzennym smaku. Pasuje do zup, mięs, ziemniaków, fasoli i sosów. Sprawdź, jakie ma właściwości, do czego używać świeżego i suszonego majeranku oraz jak przygotować napar.

Co to jest majeranek?

W kuchni wykorzystuje się świeże liście oraz suszony majeranek. Zioło pasuje przede wszystkim do zup, mięs, ziemniaków, fasoli, kapusty, sosów i farszów.

Majeranek ogrodowy, czyli Origanum majorana, jest aromatyczną rośliną należącą do rodziny jasnotowatych. Jest blisko spokrewniony z oregano, ale ma łagodniejszy, słodszy i mniej ostry smak.

Jakie właściwości ma majeranek?

Majeranek przyprawa (Origanum majorana) zawiera naturalne związki aromatyczne i fenolowe, które w badaniach laboratoryjnych wykazują aktywność przeciwutleniającą i przeciwdrobnoustrojową. W tradycyjnym ziołolecznictwie napar z majeranku stosuje się przy łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak uczucie pełności, wzdęcia czy niestrawność.

Warto jednak odróżnić zwykłą przyprawę od skoncentrowanych ekstraktów i olejku eterycznego. Większość badań dotyczy właśnie takich preparatów, dlatego nie można stwierdzić, że majeranek dodawany do potraw leczy infekcje, obniża ciśnienie, cholesterol albo zapobiega chorobom serca.

Najlepiej traktować majeranek przede wszystkim jako aromatyczne zioło, które urozmaica smak potraw i może być elementem zróżnicowanej diety. W przypadku utrzymujących się dolegliwości nie powinien zastępować konsultacji lekarskiej ani leczenia.

Majeranek – wartości odżywcze

Majeranek suszony to zioło bogate w cenne dla organizmu żelazo i magnez, a także w potas – ważny minerał i elektrolit. W liściach majeranku znajduje się również folianu, oraz witamin A i K.

W jednej łyżeczce suszonego majeranku znajduje się:

Do czego stosować majeranek?

Majeranek najlepiej pasuje do potraw o wyrazistym, mięsno-warzywnym charakterze. Jest szczególnie popularny w kuchni polskiej, gdzie dodaje się go do żurku, barszczu białego, grochówki, fasolki po bretońsku, kiełbas, pieczeni i farszów

Świeży majeranek zazwyczaj dodaje się pod koniec gotowania, by zachować charakterystyczny zapach. Możesz nim posypać gotowe danie. Z kolei suszony majeranek idealnie nadaje się do marynaty lub mieszanki ziołowej.

Majeranek można dodawać do:

• żurku i barszczu białego,
• grochówki i zupy fasolowej,
• mięsa mielonego, pieczeni i kiełbas,
• ziemniaków i klusek,
• fasoli, grochu i soczewicy,
• kapusty i bigosu,
• sosów i gulaszów,
• pasztetów i farszów,
• marynat,
• warzyw korzeniowych.

Inne polskie zioła kuchenne kluczowe w tradycyjnych daniach — lubczyk i jego właściwości (klasyczna para z majerankiem w żurku, zastępuje kostkę Maggi bez E621) oraz estragon i jego właściwości.

Kiedy dodawać majeranek do potrawy?

Suszony majeranek można dodawać w trakcie gotowania zup, sosów, gulaszów i dań jednogarnkowych. Przed wsypaniem warto delikatnie rozetrzeć go w dłoniach – pomaga to uwolnić olejki aromatyczne i wydobyć charakterystyczny, ziołowy zapach przyprawy.

Część majeranku można dodać podczas gotowania, a niewielką ilość pod koniec przygotowywania potrawy. Dzięki temu smak dobrze połączy się z pozostałymi składnikami, a aromat pozostanie bardziej wyrazisty. Nie ma jednak jednej zasady określającej dokładny moment dodawania majeranku – wiele zależy od rodzaju dania i oczekiwanego efektu.

Świeże liście majeranku są delikatniejsze, dlatego najlepiej dodawać je pod koniec gotowania lub bezpośrednio przed podaniem. Dobrze sprawdzają się również jako dodatek do sałatek, sosów, pieczonych warzyw i gotowych dań.

Ile majeranku dodać?

Do garnka zupy, gulaszu lub większej porcji dania jednogarnkowego zazwyczaj wystarczy 1–2 łyżeczki suszonego majeranku. Ilość można dopasować do wielkości potrawy oraz intensywności pozostałych przypraw.

Do marynaty, sosu lub potrawy przygotowywanej dla 2–4 osób warto zacząć od około 1/2 łyżeczki suszonego majeranku. Po kilku minutach najlepiej spróbować dania i w razie potrzeby dodać kolejną porcję.

Majeranek ma wyrazisty aromat, ale podczas długiego gotowania jego zapach staje się łagodniejszy. Z tego względu lepiej dodawać przyprawę stopniowo niż od razu wsypywać dużą ilość.

Świeży majeranek – do czego używać?

Świeży majeranek ma łagodniejszy, bardziej zielony i delikatny aromat niż suszona przyprawa. Dobrze pasuje do lekkich potraw, w których jego świeży smak nie zostanie zdominowany przez intensywne przyprawy lub długie gotowanie.

Świeży majeranek można dodawać do:

• sałatek i surówek,
• sosów na bazie jogurtu lub oliwy,
• kanapek i past kanapkowych,
• twarożku i serków,
• jajecznicy, omletów i innych potraw z jajek,
• młodych ziemniaków,
• pieczonych i grillowanych warzyw,
• lekkich dań z kurczaka lub indyka,
• zup i gotowych dań jako świeży dodatek.

Liście można drobno posiekać albo oderwać od łodyżek i dodać w całości. Świeży majeranek najlepiej wsypywać pod koniec przygotowywania potrawy lub bezpośrednio przed podaniem, ponieważ długie gotowanie osłabia jego delikatny aromat.

Świeży a suszony majeranek – czym się różnią?

Świeży i suszony majeranek można stosować do podobnych potraw, jednak różnią się intensywnością smaku i sposobem użycia. Suszenie zmniejsza zawartość wody i sprawia, że aromat przyprawy staje się bardziej skoncentrowany, korzenny i wyrazisty. Z tego względu suszonego majeranku zwykle potrzeba mniej.

Suszony majeranek dobrze sprawdza się w zupach, gulaszach, farszach, marynatach oraz długo gotowanych daniach mięsnych. Świeże liście są delikatniejsze, dlatego lepiej pasują do sałatek, jajek, sosów na zimno oraz gotowych potraw.

Herbata z majeranku – na co?

Herbata z majeranku jest tradycyjnie stosowana przy łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak niestrawność, uczucie pełności i wzdęcia. Ciepły napar może być spożywany po obfitym lub ciężkostrawnym posiłku.

Europejska Agencja Leków (EMA) uwzględnia tradycyjne stosowanie preparatów z ziela majeranku przy łagodnych dolegliwościach trawiennych wyłącznie u osób dorosłych. Oznacza to, że zastosowanie opiera się na długoletnim użyciu, a nie na mocnych dowodach z badań klinicznych.

Nie ma wystarczających podstaw, aby twierdzić, że herbata z majeranku leczy choroby wątroby, kamienie żółciowe, biegunkę, infekcje lub dolegliwości związane z menopauzą. Napar nie powinien zastępować diagnostyki ani leczenia zaleconego przez lekarza.

W niewielkich badaniach analizowano również wpływ herbaty z majeranku na wybrane parametry hormonalne u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Ze względu na małą liczbę uczestniczek wyniki nie pozwalają jednak uznać naparu z majeranku za metodę leczenia PCOS ani innych zaburzeń hormonalnych.

Jeśli dolegliwości trawienne utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, nasilają się lub regularnie powracają, należy skonsultować się z lekarzem..

Jak zrobić napar z majeranku?

Zobacz, jak krok po kroku przygotować go w domowym zaciszu.

Składniki

• 1–2 łyżeczki suszonego majeranku,
• 250 ml gorącej wody,
• opcjonalnie miód.

Przygotowanie

1. Wsyp majeranek do kubka.
2. Zalej gorącą wodą.
3. Parz pod przykryciem przez 5–10 minut.
4. Przecedź napar.
5. Miód dodaj po lekkim przestudzeniu.

Wiele osób poleca także ziołową inhalację parową. Proponowany zabieg oczyszcza nos z nadmiernej wydzieliny, a tym samym ułatwia oddychanie. Napełnij miskę gorącą wodą i dodaj 2-3 krople olejku z majeranku. Zamknij oczy i ostrożnie pochyl się nad miską. Nakryj głowę i naczynie ręcznikiem i wdychaj opary przez 10 minut.

Czy napar z majeranku pomaga na kaszel i katar?

Ciepły napar może nawilżać gardło i być przyjemnym napojem podczas przeziębienia, ale nie ma wystarczających dowodów, że sam majeranek leczy kaszel lub infekcję.

Przy duszności, wysokiej gorączce, bólu w klatce piersiowej albo długo utrzymującym się kaszlu należy skonsultować się z lekarzem.

Czym zastąpić majeranek w kuchni?

Majeranek ma łagodniejszy smak niż oregano suszone. Smakuje podobnie jak tymianek suszony, ale wyróżnia się słodszym, mocniejszym zapachem. Proponowane zioło wspaniale współgra z bazylią, lawendą, rozmarynem, tymiankiem i koprem włoskim.

Świeże oregano jest świetną alternatywą świeżego majeranku. Pamiętaj, że ma ostrzejszy i mniej słodki smak, dlatego na 1 łyżeczkę majeranku użyj ½ łyżeczki oregano. Możesz także poeksperymentować ze słodką bazylią i tymiankiem

Majeranek jest botanicznie spokrewniony z oregano — sprawdź różnice w stosowaniu — oregano suszone: właściwości i zastosowanie.

Inne polskie zioła z naszej oferty bez siarki i konserwantów — lubczyk suszony, estragon suszony, natka pietruszki suszona. Majeranek suszony 200 g — dostępny w naszej kategorii zioła.

Majeranek – przeciwwskazania

Majeranek używany jako przyprawa jest zwykle dobrze tolerowany. Większą ostrożność należy zachować przy regularnym piciu naparów oraz stosowaniu suplementów, ekstraktów i olejku eterycznego.

Preparatów z majeranku nie powinny stosować:

• osoby uczulone na majeranek lub inne rośliny z rodziny jasnotowatych;
• dzieci i młodzież poniżej 18. roku życia – ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią – bezpieczeństwo regularnego stosowania preparatów z majeranku nie zostało ustalone.

Ograniczenia te dotyczą przede wszystkim naparów stosowanych regularnie, suplementów, ekstraktów i innych skoncentrowanych preparatów. Niewielka ilość majeranku dodana do zupy, sosu lub mięsa nie jest tym samym co stosowanie preparatu ziołowego. Nie ma podstaw, aby kobietom w ciąży kategorycznie odradzać używanie majeranku w typowych ilościach kulinarnych.

Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe lub inne leki na stałe powinny skonsultować regularne stosowanie skoncentrowanych preparatów z majeranku z lekarzem lub farmaceutą.

Nie ma wystarczających dowodów, że majeranek używany jako przyprawa zawsze zaburza krzepnięcie krwi, obniża poziom glukozy lub wchodzi w interakcje ze wszystkimi lekami przeciwcukrzycowymi.