Wanilia Bourbon z Madagaskaru – co to jest, jak rośnie i czym się wyróżnia?

Wanilia Bourbon to odmiana wanilii właściwej, czyli Vanilla planifolia, uprawiana przede wszystkim na Madagaskarze i innych wyspach Oceanu Indyjskiego. Wyróżnia się intensywnym, słodkim aromatem z kremowymi, kwiatowymi i karmelowymi nutami. Jak rośnie wanilia Bourbon, skąd pochodzi jej nazwa i jak używać lasek wanilii w kuchni? Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje oraz praktyczne wskazówki.

Czym jest wanilia Bourbon?

Wanilia Bourbon to handlowe określenie wanilii właściwej, czyli Vanilla planifolia, uprawianej w rejonie Oceanu Indyjskiego, przede wszystkim na Madagaskarze. Nazwa „Bourbon” pochodzi od dawnej nazwy wyspy Réunion – Île Bourbon.

Nie jest to osobny gatunek wanilii. O jej charakterze decydują odmiana rośliny, miejsce uprawy oraz sposób zapylania, zbioru, suszenia i dojrzewania lasek.

Jak rośnie wanilia?

Roślina należy do rodziny storczyków z gatunku Vanilla Planifolia. Największe uprawy są na Madagaskarze.

Roślina wanilii Bourbon najlepiej rośnie między 10 a 20 stopniem po obu stronach równika. Jednak na wysokości nie mniejszej niż 700 m n.p.m. Preferuje klimat wilgotny w temp. 20- 30°C. Pnącze wanilii kwitnie w trzecim roku po posadzeniu.

Jak zapyla się wanilię Bourbon?

Poza naturalnym obszarem występowania wanilia jest zazwyczaj zapylana ręcznie. Metodę ręcznego zapylania kojarzoną ze współczesną uprawą wanilii opracował na Réunion Edmond Albius. Zapylanie wykonuje się osobno dla każdego kwiatu. To jeden z powodów, dla których produkcja naturalnej wanilii jest tak pracochłonna.

Jak powstają laski wanilii Bourbon?

Gdy strąki są dojrzałe, to zostają poddawane kilkuetapowemu procesowi produkcji:

• Parzenie. Strąki wanilii umieszczane są w specjalnych koszach, a następnie umieszczane są na kilka chwil w wodzie o temp. 63-65°C.
• Gotowane są na parze w specjalnych koszach umieszczanych we wrzących kotłach, dopóki nie zmienią koloru z zielonego na brązowy;
• Suszenie trwa w naturalny sposób przez 1-2 tygodnie. Strąki są układane na materiale i suszone na słońcu.
• Rafinacja. Jest to ostatni etap trwa od 2 do 24 miesięcy. Strąki przechowywane są w specjalnych drewnianych pniach. Dzięki temu nabierają odpowiedniego smaku i aromatu.
• Podczas każdego etapu produkcji następuje segregacja. Uszkodzone lub spleśniałe strąki są wyrzucane.

Historia wanilii Bourbon

Początkowo wanilia Bourbon uprawiana była w Meksyku. Pod koniec XIX wieku została sprowadzona na wyspę Reunion, która znajduje się na Ocenie Indyjskim. Jednak jej uprawa była bardzo problematyczna, ponieważ wanilia naturalnie zapylana jest przez pszczołę bezżądłową (Meliponini), która nie występuje na wyspie Reunion. W 1841 roku młody niewolnik Edmond Albius, odkrył zasadę ręcznego zapylania wanilii. Obecnie Wanilia Bourbon uprawiana jest na kilku wyspach w Oceanie Indyjskim. W 1964 roku została oficjalnie opatentowana nazwa „wanilia Bourbon”. Dzięki temu można ją z łatwością odróżnić od wanilii uprawianej w innych częściach świata.

Czy wanilia Bourbon pochodzi z Madagaskaru?

Madagaskar jest największym producentem lasek wanilii Bourbon. Z tej wyspy pochodzi 80% światowej produkcji. Uprawiana jest na 300 tys. ha, głównie w rejonie Sava, która znajduje się w południowo- wschodniej części wyspy.

Madagaskar jest najbardziej znanym regionem produkcji wanilii Bourbon, ale samo określenie nie oznacza wyłącznie wanilii z Madagaskaru. Wanilię w tym stylu produkuje się również na innych wyspach Oceanu Indyjskiego, m.in. na Réunion i Komorach.

Na opakowaniu warto więc sprawdzić dokładny kraj pochodzenia. Określenie „wanilia Bourbon z Madagaskaru” precyzyjnie informuje zarówno o typie wanilii, jak i miejscu jej uprawy.

Jak smakuje wanilia Bourbon?

Wanilia Bourbon oferuje wspaniałe połączenie nut smakowych, które uwalniane są bardzo powoli. Początkowo najbardziej wyczuwalny jest kwiatowo- pikantny smak, po chwili pojawia się nuta śmietanki i karmelu. Wanilia zawdzięcza swój wielowymiarowy smak wysokiej zawartości waniliny.

Czy wanilia Bourbon ma właściwości zdrowotne?

W kuchni wanilię stosuje się przede wszystkim ze względu na jej smak i aromat. Ze względu na niewielkie ilości dodawane do potraw nie powinna być traktowana jako produkt leczniczy ani istotne źródło witamin.

Wanilia zawiera wanilinę i inne związki aromatyczne, które są przedmiotem badań laboratoryjnych. Nie oznacza to jednak, że laski wanilii leczą depresję, nadciśnienie, stany zapalne ani choroby układu pokarmowego.

Wanilia Bourbon a wanilia – czym się różnią?

Wanilię Bourbon bardzo rzadko znajdziemy w zwykłym sklepie spożywczym. Jeśli już, to można ją spotkać w dyskontach lub delikatesach, na półce z egzotycznymi przyprawami. Na co dzień, zamiast wanilii Bourbon, w kuchni do zwykłych wypieków stosuje się jej tańszy zamiennik, określany mianem waniliny lub cukru wanilinowego.

Zazwyczaj w tym przypadku dochodzi do wielu nieporozumień, ponieważ terminy „wanilia” i „wanilina” są często używane zamiennie. Ważne jest jednak, aby zrozumieć, że odnoszą się one do dwóch zupełnie różnych rzeczy.

Wanilia Bourbon to naturalny produkt pozyskiwany z lasek wanilii gatunku Vanilla planifolia, uprawianych na Madagaskarze, Komorach i Reunionie. Wanilina to natomiast pojedynczy związek chemiczny (aldehyd aromatyczny), który jest głównym składnikiem aromatu wanilii.

Sprawdź też porady wyboru — jaką wanilię wybrać — z konkretnymi parametrami i odmianami (Bourbon vs Tahiti vs Meksyk). Porównanie z syntetycznymi alternatywami — cukier waniliowy a wanilinowy.

Czym różnią się zatem te dwa dodatki do wypieków?

Wanilia Bourbon vs wanilina – porównanie

Wanilia Bourbon to naturalny produkt o bogatym i złożonym profilu smakowo-aromatycznym, wynikającym z obecności ponad 200 związków, w tym waniliny. Wanilina, będąc jednym z tych związków, ma prostszy smak i zapach, dlatego nie oddaje pełnej złożoności aromatu naturalnej wanilii Bourbon.

Czy wanilia Bourbon zawiera alkohol?

Sama laska wanilii Bourbon nie zawiera dodanego alkoholu. Alkohol może natomiast występować w ekstrakcie waniliowym, ponieważ podczas jego produkcji laski maceruje się najczęściej w alkoholu. Przed zakupem warto więc odróżnić naturalną laskę wanilii od płynnego ekstraktu.

Wanilia Bourbon – jak wykorzystać w kuchni?

O ile zastosowanie cukru waniliowego jest dla większości z nas oczywiste, to oryginalna, naturalna wanilia nie jest częstym gościem na naszych stołach i w przygotowywaniu wypieków – a szkoda. Każdy, kto choć raz spróbował naturalnego smaku wanilii, wie, że żaden zamiennik, taki jak cukier wanilinowy, nie może się z nim równać. Różnica w aromacie jest naprawdę odczuwalna.

Czy wanilia Bourbon jest droga?

Tak. Zaraz po szafranie jest jedną z najdroższych przypraw na świecie. Jest to spowodowane rzadkością upraw i bardzo żmudnym ręcznym procesem produkcji. Do upraw wanilii nie stosuje się środków chemicznych zwiększających ilość plonów, co również wpływa na wysokość ceny.

Jak używać wanilii Bourbon?

Wanilia Bourbon stosowana jest do aromatyzowania i przyprawiania różnego rodzaju dań m.in. crème brulee, ciasteczka i sos waniliowy. Wiele osób stosuje również wanilię Bourbon w daniach mięsnych i rybnych lub do owoców morza, dzięki temu zyskują delikatny, a zarazem wykwintny smak.

Wanilia Bourbon w kuchni – jak stosować laski wanilii?

Laski wanilii Bourbon to niezwykle wszechstronny składnik, który może wzbogacić smak i aromat wielu potraw. Oto szczegółowe pomysły na ich zastosowanie:

Wydobywanie ziarenek

Aby uwolnić intensywny aromat wanilii:

• Przetnij laskę wanilii wzdłuż ostrym nożem.
• Zeskrob ziarenka z wnętrza laski.
• Zarówno ziarenka, jak i pozostała część laski (skórka) mogą być używane do aromatyzowania potraw.

Aromatyzowanie płynów

• Mleko i śmietana: Dodaj laskę wanilii do gotującego się mleka lub śmietany. Idealne do deserów (np. kremów, lodów) oraz sosów.
• Alkohole: Włóż laskę wanilii do butelki wódki, rumu lub brandy, aby przygotować aromatyzowany alkohol do koktajli lub deserów.

Przygotowanie cukru waniliowego

• Umieść laskę wanilii w słoiku z cukrem. Cukier wchłonie jej aromat, tworząc naturalny cukier waniliowy – idealny do wypieków, napojów i deserów.

Sól waniliowa

• Zmiel wysuszoną laskę wanilii z solą. Otrzymana sól waniliowa sprawdzi się jako nietypowy dodatek do:
  • Wypieków i deserów (np. karmelu, puddingów).
  • Wytrawnych dań (np. pieczonych warzyw, ryb, owoców morza).

Domowy ekstrakt waniliowy

• Przetnij laski wanilii wzdłuż i umieść w butelce wódki.
• Odstaw na kilka miesięcy w ciemne miejsce. Uzyskany ekstrakt waniliowy to naturalny dodatek do deserów i wypieków.

Dodatek do dań

• Desery: Dodaj ziarenka wanilii do ciast, ciasteczek, lodów, kremów, puddingów, kompotów lub dżemów, aby nadać im niepowtarzalny smak i aromat.
• Sałatki owocowe: Kilka ziarenek wanilii podkreśli smak owoców.

Dekoracja deserów i napojów

• Całe laski wanilii świetnie sprawdzą się jako dekoracja koktajli, ciast, lodów lub kawy.

Ponowne wykorzystanie lasek wanilii

• Po zeskrobaniu ziarenek, laskę wanilii można:
  • Dodać do cukru, aby wzmocnić jego aromat.
  • Użyć do przygotowania ekstraktu.
  • Wrzucić do gotujących się płynów, np. mleka, kompotu lub sosu, aby nadal wydobywać aromat.

Jak kupować wanilię Bourbon?

Kupując wanilię Bourbon, należy zwracać uwagę na kraj pochodzenia i cenę. Prawdziwa wanilia Bourbon pochodzi z Madagaskaru, dlatego przed zakupem warto sprawdzić kraj pochodzenia. Choć obecnie hodowana jest w różnych krajach na świecie, to nie dorównuje smakiem wanilii Bourbon z Madagaskaru. Warto zwrócić również uwagę na cenę. Jeśli produkt będzie podejrzanie tani, to zawiera syntetyczną wanilię- wanilinę, która najczęściej pozyskiwana jest z olejku goździkowego, olejku sosnowego lub miazgi drzew.

Inne przyprawy premium single origin z naszej oferty — kardamon mielony z Gwatemali, cynamon cejloński ze Sri Lanki, goździki z Komorów.

Laski wanilii Bourbon z Madagaskaru — dostępne w naszej kategorii przyprawy.