Pomidory suszone (na słońcu) są bardzo popularnym produktem żywnościowym. Dlaczego warto je jeść? Jakie mają właściwości prozdrowotne?
Jak powstają suszone pomidory?
Suszenie na słońcu jest jedną z najstarszych sposobów konserwowania żywności. Sposób ten był już znany i stosowany w starożytnym Egipcie i Mezopotamii. Suszenie na słońcu było stosowane tylko w słonecznych krajach o ciepłym klimacie.
Dojrzałe, czerwone pomidory, zanim zostaną poddane procesowi suszenia, to są konserwowane w dwutlenku siarki lub w soli w celu poprawy smaku. Warto wybierać tylko te pomidory, które są konserwowane solą. Pomidory zawierają więcej wody niż inne owoce, dlatego muszą suszyć się na słońcu od 4 do 10 dni. Najczęściej owoce układa się na specjalnych metalowych tackach na ogrodzonej siatką przestrzeni. Dzięki rozwojowi technologii pomidory suszy się w specjalnych suszarkach lub taśmach z gorącym powietrzem. Do suszenia wybiera się tylko zdrowe i dojrzałe okazy. Pomidory w czasie suszenia tracą od 88 do 93% swojej pierwotnej masy.
Czy suszone pomidory są zdrowe?
Suszone pomidory mogą być wartościowym elementem diety, ponieważ zawierają między innymi likopen, potas i błonnik. Trzeba jednak zwracać uwagę na zawartość soli, wielkość porcji oraz dodatkowy tłuszcz w produktach zalanych olejem.
Najważniejsze informacje:
- zawierają likopen – naturalny barwnik z grupy karotenoidów, którego obecność wiąże się z aktywnością przeciwutleniającą,
- są źródłem potasu, wspierającego prawidłowe funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego,
- dostarczają błonnika, który pomaga zwiększyć sytość posiłku i wspiera prawidłową pracę jelit,
- po wysuszeniu zawierają więcej składników odżywczych w przeliczeniu na 100 g niż świeże pomidory, ponieważ usunięto z nich większość wody.
Warto pamiętać, że suszone pomidory są produktem skoncentrowanym. Zwykle spożywa się niewielkie porcje, a pomidory w oleju dostarczają więcej kalorii niż ich suche odpowiedniki. Przed zakupem dobrze jest także sprawdzić zawartość soli, która może się znacznie różnić w zależności od producenta.
Suszone pomidory – wartości odżywcze
Pomidory suszone są bogate w witaminy i składniki mineralne, błonnik oraz nienasycone kwasy tłuszczowe. W jednej porcji 28 g suszonych pomidorów jest:
Wartości odżywcze suszonych pomidorów (tabela)
| Składnik | Wartość w porcji (28 g) |
|---|---|
| Wartość energetyczna | 72,24 kcal |
| Witaminy | |
| Luteina + zeaksantyna | 397,32 µg |
| Tiamina (B1) | 0,15 mg |
| Ryboflawina (B2) | 0,14 mg |
| Niacyna (B3) | 2,53 mg |
| Witamina B6 | 0,09 mg |
| Witamina K1 | 12 µg |
| Cholina | 29,30 mg |
| Minerały | |
| Wapń (Ca) | 30,80 mg |
| Miedź (Cu) | 0,40 mg |
| Żelazo (Fe) | 2,55 mg |
| Magnez (Mg) | 54,32 mg |
| Fosfor (P) | 99,68 mg |
| Potas (K) | 959,56 mg |
| Selen (Se) | 1,54 µg |
| Sód (Na) | 29,96 mg |
| Cynk (Zn) | 0,56 mg |
| Makroskładniki | |
| Tłuszcz | 0,83 g |
| Węglowodany | 15,61 g |
| Cukry | 10,53 g |
Ile kalorii mają suszone pomidory?
Kaloryczność suszonych pomidorów zależy od tego, czy są to pomidory suszone na sucho, czy zalane olejem.
Suszone pomidory bez oleju
Suszone pomidory bez zalewy dostarczają średnio 250–300 kcal w 100 g. Są produktem skoncentrowanym – podczas suszenia tracą większość wody, dlatego w tej samej masie zawierają więcej składników odżywczych i energii niż świeże pomidory.
Suszone pomidory w oleju
Pomidory w oleju mają zwykle około 180–250 kcal w 100 g, choć dokładna wartość zależy od ilości zalewy i receptury producenta. Dodatkowy tłuszcz zwiększa kaloryczność produktu, ale jednocześnie wpływa na jego smak i konsystencję.
Ile kalorii ma typowa porcja?
Do przygotowania jednej porcji makaronu, sałatki czy kanapki najczęściej wykorzystuje się 20–30 g suszonych pomidorów. Taka ilość dostarcza orientacyjnie:
- 50–90 kcal w przypadku pomidorów suszonych bez oleju,
- 40–75 kcal w przypadku pomidorów w oleju (po odsączeniu wartość może być niższa).
Likopen w suszonych pomidorach
Likopen to naturalny czerwony barwnik należący do karotenoidów, który odpowiada za charakterystyczny kolor pomidorów. W badaniach naukowych jest analizowany przede wszystkim ze względu na swoje właściwości przeciwutleniające.
Likopen lepiej wchłania się z posiłku zawierającego tłuszcz. Z tego powodu suszone pomidory podawane z oliwą, olejem lub innymi produktami zawierającymi tłuszcz mogą być lepszym źródłem przyswajalnego likopenu niż spożywane samodzielnie.
Nie oznacza to jednak, że jeden produkt decyduje o stanie zdrowia. Znacznie większe znaczenie ma całokształt diety, regularne spożywanie warzyw i owoców oraz ogólny styl życia.
Błonnik, potas, magnez i żelazo
Błonnik
Suszone pomidory zawierają błonnik pokarmowy, który pomaga zwiększyć sytość posiłku i wspiera prawidłową pracę jelit.
Potas
Potas bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni oraz układu nerwowego, a także pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi.
Magnez
Magnez uczestniczy w wielu procesach zachodzących w organizmie, między innymi wspiera prawidłową pracę mięśni i układu nerwowego.
Żelazo
Suszone pomidory dostarczają niewielkich ilości żelaza. Ze względu na wielkość typowej porcji nie należy jednak traktować ich jako głównego źródła tego składnika w diecie.
Czy suszone pomidory w oleju są zdrowe?
Suszone pomidory w oleju mogą być elementem zbilansowanej diety. Oprócz składników obecnych w samych pomidorach zawierają również tłuszcz pochodzący z zalewy, co wpływa na ich kaloryczność.
Najważniejsze kwestie to:
- większa zawartość tłuszczu niż w pomidorach suszonych na sucho,
- kaloryczność zależna od ilości oleju pozostającego na pomidorach,
- możliwość odsączenia nadmiaru zalewy przed dodaniem do potrawy,
- zawartość soli, która może się znacznie różnić między produktami.
Jeśli zależy Ci na ograniczeniu kalorii lub sodu, warto odsączyć pomidory z nadmiaru oleju i przed zakupem sprawdzić etykietę produktu. W praktyce najważniejsze pozostają wielkość porcji oraz miejsce suszonych pomidorów w całej diecie, a nie sam fakt, że są przechowywane w oleju.
Suszone pomidory na słońcu a pomidory w oleju.
Czym różnią się naturalnie suszone pomidory od tych trzymanych w oleju? Poznaj różnice: Pomidory suszone na słońcu i pomidory w oleju
Suszone pomidory, do czego stosować?
Suszone pomidory są produktem, który powinien znaleźć się w każdej kuchni. Mają skoncentrowany smak, dlatego świetnie nadają się do dań z makaronem, zup oraz innych potraw.
Pomidory suszone można wykorzystać do:
- spaghetti,
- do pizzy z kurczakiem,
- można dodać do ciasta chlebowego, razem z bazylią i parmezanem;
- do omletów warzywnych,
- do kaszotto,
- do humusu,
- wegańskiej zupy z białej fasoli,
- do sałatek.
Pomidory suszone mają lekko słodki smak, dzięki temu idealnie sprawdzą się zarówno do słodkich i pikantnych potraw.
Ile suszonych pomidorów można zjeść?
Nie ma jednej zalecanej porcji suszonych pomidorów odpowiedniej dla wszystkich. Ich ilość najlepiej dopasować do całego jadłospisu oraz rodzaju przygotowywanego dania.
W praktyce do jednej porcji makaronu, sałatki, kanapki czy pizzy najczęściej wykorzystuje się około 20–30 g suszonych pomidorów, czyli kilka kawałków. Taka ilość zwykle wystarcza, aby nadać potrawie intensywny smak i aromat.
Jeśli wybierasz pomidory w oleju lub produkty o wysokiej zawartości soli, warto uwzględnić je w bilansie całego posiłku. Największe znaczenie dla zdrowia ma różnorodna dieta i odpowiednie proporcje wszystkich spożywanych produktów, a nie ilość jednego składnika.
Kto powinien uważać na suszone pomidory?
Suszone pomidory są dobrze tolerowane przez większość osób, jednak w niektórych sytuacjach warto zwrócić uwagę na ich skład i ilość.
Ostrożność zaleca się przede wszystkim:
- przy produktach o wysokiej zawartości soli – niektóre suszone pomidory, zwłaszcza w zalewach, zawierają znaczne ilości sodu, dlatego warto sprawdzić etykietę,
- przy spożywaniu dużych porcji – suszone pomidory są produktem skoncentrowanym, dlatego łatwo zjeść ich więcej, niż planowano,
- w przypadku alergii lub nadwrażliwości na dodatki – niektóre produkty mogą zawierać konserwanty, zioła lub przyprawy wywołujące reakcje u osób wrażliwych,
- gdy obowiązują indywidualne zalecenia dietetyczne – osoby stosujące dietę z ograniczeniem sodu lub inne specjalistyczne zalecenia powinny uwzględnić skład produktu w swoim jadłospisie.
FAQ
Suszone pomidory dostarczają między innymi likopenu, błonnika i potasu, a także urozmaicają dietę wyrazistym smakiem. Ze względu na niewielkie porcje spożywane na co dzień nie należy jednak traktować ich jako głównego źródła składników odżywczych. Największe znaczenie dla zdrowia ma całokształt diety.
Tak, suszone pomidory mogą być spożywane w ciąży, jeśli są elementem zbilansowanej diety i nie ma indywidualnych przeciwwskazań. Warto zwrócić uwagę na zawartość soli oraz jakość produktu, a pomidory w oleju przechowywać zgodnie z zaleceniami producenta.
Tak, pomidory suszone w słoiku mogą być wartościowym dodatkiem do diety. Oprócz składników obecnych w samych pomidorach zawierają jednak również olej, który zwiększa kaloryczność produktu. Przed zakupem warto sprawdzić skład, zwłaszcza zawartość soli i ewentualnych dodatków.
Tak, jeśli są spożywane w umiarkowanych ilościach jako element zróżnicowanej diety. Typowa porcja dodawana do sałatki, makaronu czy kanapki zwykle nie stanowi problemu. Osoby ograniczające spożycie soli powinny zwrócić uwagę na jej zawartość w wybranym produkcie.