Ziele angielskie to aromatyczna przyprawa pozyskiwana z owoców Pimenta dioica. Sprawdź, jakie właściwości ma ziele angielskie, do czego je stosować, jak wygląda roślina oraz czy ziele angielskie można jeść na co dzień.
Ziele angielskie – najważniejsze informacje
| Najważniejsze informacje | Wartość |
|---|---|
| Nazwa botaniczna | Pimenta dioica |
| Rodzina | Mirtowate (Myrtaceae) |
| Smak | Korzenny, lekko pieprzny |
| Aromat | Goździki, cynamon, gałka muszkatołowa i delikatne nuty pieprzu |
| Zastosowanie | Zupy, rosół, marynaty, mięsa, sosy, gulasze i kiszonki |
| Najczęściej używany | W całości (ziarna), rzadziej mielony |
Ziele angielskie – co to jest?
Ziele angielskie jest bardzo popularną przyprawą w Polsce. Na świecie przyprawa ta występuje pod innymi nazwami: pieprz Jamajski, pieprz mirtowy czy jagody ziela angielskiego. Ziele angielskie to suszone niedojrzałe owoce drzewa Pimenta dioica, które pochodzi z zachodnich Indii, południowego Meksyku i Ameryki środkowej. Roślina ta należy do rodziny Myrtaceae. Jest wieczniezielona.
Ziele angielskie roślina zostało odkryte przez Krzysztofa Kolumba w czasie jego drugiej podróży dookoła świata. Pieprz jamajski zawdzięcza swoją obecną nazwę osadnikom europejskim osiedlającym się w Ameryce w XVII w. Smak tej przyprawy przypomina połączenie goździka, cynamonu i gałki muszkatołowej. Przyprawa ta stała się bardzo popularna na całym świecie dzięki niepowtarzalnemu smaku i wszechstronnemu zastosowaniu.
Do Europy ziele angielskie przywieźli żeglarze w XVII wieku. Początkowo przyprawa ta była droższa od kardamonu. Na angielskim dworze roślina ta była używana do konserwowania ryb i przyprawiania wołowiny.
Jak wygląda roślina ziela angielskiego?
Owoce Pimenta dioica wyglądają jak jagody o wielkości grochu. Początkowo mają zielony kolor, a potem stają się brązowe. Zielone owoce zrywa się i poddaje się naturalnemu suszeniu na słońcu. Ususzone ziele angielskie przypomina wyglądem ziarenka pieprzu. Suszone ziele angielskie ma aromatyczny, korzenny smak.
Jak rośnie ziele angielskie?
Największe plantacje ziela angielskiego znajdują się w Jamajce, Gwatemali i Meksyku (Jukatan) oraz w północnej części Ameryki Południowej, Indiach i Reunion. Uważa się, że najlepsze ziele angielskie pochodzi z Jamajki, Barbadosu i Kuby.
Drzewo Pimenta dioica dorasta do wysokości 12 m. Rozmnaża się przez nasiona. Występuje naturalnie w Ameryce Środkowej i Południowej.
Jakie właściwości ma ziele angielskie?
Ziele angielskie cenione jest nie tylko za charakterystyczny korzenny aromat, ale również za zawartość olejków eterycznych, przeciwutleniaczy oraz składników mineralnych. Badania wskazują, że związki obecne w tej przyprawie mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Jakie właściwości ma ziele angielskie?
- Wspomaga trawienie – zawarty w zielu angielskim eugenol pobudza wydzielanie soków trawiennych, może łagodzić uczucie ciężkości po posiłkach oraz wspierać prawidłową pracę układu pokarmowego. Dlatego przyprawa często dodawana jest do potraw mięsnych, gulaszy i dań ciężkostrawnych.
- Działa przeciwutleniająco – ziele angielskie zawiera związki fenolowe, które pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym wywoływanym przez wolne rodniki.
- Może wykazywać właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze – obecne w przyprawie olejki eteryczne, zwłaszcza eugenol, wykazują aktywność wobec wybranych drobnoustrojów. Z tego względu ziele angielskie od dawna wykorzystywane jest również w tradycyjnym ziołolecznictwie.
- Jest źródłem cennych składników mineralnych – zawiera m.in. mangan, żelazo, miedź, wapń, magnez i potas. Składniki te wspierają prawidłowe funkcjonowanie kości, mięśni oraz układu krążenia.
- Dostarcza błonnika pokarmowego – błonnik wspiera pracę jelit, pomaga regulować wypróżnienia i korzystnie wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego.
- Może wspierać organizm podczas stanów zapalnych – niektóre badania sugerują, że związki zawarte w zielu angielskim wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Potrzebne są jednak dalsze badania, aby potwierdzić ich skuteczność u ludzi.
Warto pamiętać, że większość badań dotyczących właściwości ziela angielskiego przeprowadzono na wyizolowanych związkach lub w warunkach laboratoryjnych. Spożywane jako przyprawa może być wartościowym elementem zdrowej, zbilansowanej diety, jednak nie zastępuje leczenia ani konsultacji z lekarzem.
Ziele angielskie – wartość odżywcza i indeks glikemiczny
100 g ziela angielskiego dostarcza około 263 kcal. Przyprawa zawiera około 7 g białka, 8,7 g tłuszczu oraz ponad 21 g błonnika pokarmowego, który wspiera prawidłową pracę układu trawiennego. Ze względu na to, że ziele angielskie stosuje się w niewielkich ilościach, jego wpływ na kaloryczność posiłków jest znikomy.
Ziele angielskie jest również cennym źródłem składników mineralnych. Dostarcza między innymi manganu, żelaza, wapnia, magnezu, potasu, fosforu, miedzi, cynku, selenu i sodu. Zawiera także witaminę C, witaminy z grupy B oraz foliany, które uczestniczą w wielu procesach metabolicznych organizmu.
Ziele angielskie ma niski indeks glikemiczny (IG), dlatego jako przyprawa może być stosowane również przez osoby z cukrzycą i insulinoopornością. Warto jednak pamiętać, że o wpływie posiłku na poziom glukozy we krwi decyduje przede wszystkim jego całkowity skład, a nie dodatek niewielkiej ilości przypraw.I.
Wartości odżywcze ziela angielskiego (tabela)
| Składnik odżywczy | Zawartość (1 łyżeczka, ok. 1,9 g) |
|---|---|
| Wartość energetyczna | 5 kcal |
| Białko | 0,12 g |
| Tłuszcz | 0,17 g |
| Węglowodany | 1,37 g |
| w tym błonnik | 0,40 g |
| Wapń (Ca) | 12,56 mg |
| Potas (K) | 19,84 mg |
| Magnez (Mg) | 2,56 mg |
| Fosfor (P) | 2,15 mg |
| Sód (Na) | 1,46 mg |
| Żelazo (Fe) | 0,13 mg |
| Mangan (Mn) | 0,06 mg |
| Miedź (Cu) | 0,01 mg |
| Cynk (Zn) | 0,02 mg |
| Selen (Se) | 0,10 µg |
| Witamina A | 0,51 µg |
| Witamina C | 0,70 mg |
| Niacyna (B₃) | 0,05 mg |
Źródło: NutritionValue.org
Do czego używać ziela angielskiego?
- Ziele angielskie jest jednym ze składników słynnej karaibskiej mieszanki przypraw „jerk”. Stosowane jest głównie do przyprawiania różnych rodzajów mięsa np. wołowiny, wieprzowiny i drobiu.
- Sprawdzi się jako przyprawa do warzyw z rodziny kapustnych np.: brukselka, kapusta. Można nim przyprawiać również warzywa korzeniowe np. burak i psiankowate (pomidor, szpinak). Świetnie sprawdzi się do przyprawiania zbóż np. ryżu, prosa, kuskusu. Zielem angielskim można przyprawiać również zupy i gulasz.
- Ziele angielskie używa się również jako dodatek do słodkich wypieków – ciasta dyniowego, owocowego. W Ameryce Południowej Indianie używali tej przyprawy do wzmocnienia smaku czekolady.
- Można je łączyć z cynamonem, goździkami i gałką muszkatołową np.: do mięs na słodko. Przyprawa ta jest często dodawana do sosów i marynat dla wzmocnienia ich smaku.
Czym można zastąpić ziele angielskie?
- Ziele angielskie można zastąpić mieszanką przypraw: ½ łyżeczki gałki muszkatołowej, ¾ łyżeczki mielonych goździków, 1 łyżka cynamonu i szczypta mielonego czarnego pieprzu.
- Jeśli ziele angielskie używane jest do ciasta, to można zastąpić go gałką muszkatołową całą i cynamonem. Przyprawę tę można zastąpić również mielonymi goździkami. Ze względu na intensywny smak goździków należy stosować połowę zalecanej porcji ziela angielskiego.
- Ziele angielskie można również zastąpić buławą, wytwarzaną z ailu (czerwona osłona nasion gałki muszkatołowej). Stosuje się proporcję 1:1.
Jakie są działanie niepożądane ze stosowania ziela angielskiego?
Nadmierne stosowanie ziela angielskiego może powodować:
- drgawki,
- nudności,
- wymioty,
- utratę apetytu,
- dolegliwości związane z żołądkiem.
Kto nie powinien stosować ziela angielskiego?
Nie zaleca się stosowania ziela angielskiego wraz z innymi lekami, ponieważ może doprowadzić to do występowania skutków ubocznych. Nie należy spożywać ziela angielskiego z innymi suplementami zawierającymi żelazo.
Nie zaleca się stosowania ziela angielskiego u osób, które:
- cierpią na choroby przewodu pokarmowego np.: wrzody dwunastnicy, refluks;
- osoby chorujące na raka lub narażone na występowanie chorób nowotworowych;
- cierpiące na alergie skórne, ponieważ ziele angielskie może nasilić ich objawy.
- Nie zaleca się stosowania ziela angielskiego u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
FAQ
Nie. Ziele angielskie nie jest pieprzem, choć jego owoce przypominają ziarenka pieprzu. Przyprawa pochodzi z drzewa Pimenta dioica należącego do rodziny mirtowatych, natomiast prawdziwy pieprz otrzymuje się z rośliny Piper nigrum. Nazwa „pieprz jamajski” wynika wyłącznie z podobnego wyglądu i lekko pieprznego smaku.
Tak. Ziele angielskie jest bezpieczną przyprawą spożywaną od wieków. Najczęściej dodaje się je do zup, rosołu, gulaszu, marynat i dań mięsnych. Zwykle przed podaniem potrawy usuwa się całe ziarna, ponieważ są bardzo twarde.
Ziele angielskie nadaje potrawom charakterystyczny korzenny aromat przypominający połączenie goździków, cynamonu i gałki muszkatołowej. Zawiera olejki eteryczne, w tym eugenol, oraz związki o działaniu antyoksydacyjnym, dlatego od dawna wykorzystywane jest zarówno jako przyprawa, jak i w tradycyjnym ziołolecznictwie.
Spożywane jako przyprawa może być wartościowym elementem diety. Zawiera przeciwutleniacze oraz składniki mineralne, takie jak mangan i żelazo. Nie należy jednak traktować go jako środka leczniczego ani spożywać w nadmiernych ilościach.
Tak. Ziele angielskie jest jedną z podstawowych przypraw do rosołu. Najczęściej dodaje się od 2 do 5 ziaren na garnek zupy, razem z liściem laurowym. Nadaje bulionowi głęboki, korzenny aromat.
Bibliografia
- Opara, E. I., & Chohan, M. (2014). Culinary herbs and spices: their bioactive properties, the contribution of polyphenols and the challenges in deducing their true health benefits. International Journal of Molecular Sciences, 15(10), 19183–19202. https://doi.org/10.3390/ijms151019183 [dostęp 23.07.2026 r.]
- U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. (2024). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov/ [dostęp 23.07.2026 r.]