Olej z pestek dyni na włosy i skórę – jak go stosować?

Olej z pestek dyni jest stosowany nie tylko w kuchni, ale także w domowej pielęgnacji skóry i włosów. Zawiera przede wszystkim kwasy tłuszczowe oraz związki bioaktywne, takie jak tokoferole, fitosterole, karotenoidy i skwalen. Co wiadomo o jego działaniu na skórę i włosy, a gdzie dowody naukowe są nadal ograniczone? Sprawdź, jak można go stosować i na co zwrócić uwagę.

Dynia szczególnie często pojawia się w kuchni jesienią. Wykorzystuje się nie tylko jej miąższ, ale również pestki, z których tłoczony jest charakterystyczny, ciemnozielony olej. Olej z pestek dyni zawiera przede wszystkim tłuszcze nienasycone, a także różne związki bioaktywne. W artykule wyjaśniamy, jak powstaje, co zawiera oraz co wiadomo o jego wykorzystaniu w pielęgnacji skóry i włosów.

Czym jest olej z pestek dyni?

Olej z pestek dyni otrzymuje się z nasion dyni za pomocą różnych metod tłoczenia. Sposób przygotowania pestek oraz temperatura stosowana podczas produkcji mogą wpływać na skład i zawartość niektórych związków bioaktywnych w gotowym oleju. Olej tłoczony na zimno powstaje bez stosowania wysokiej temperatury i zachowuje charakterystyczny ciemnozielony kolor oraz intensywny, orzechowy smak. Do domowej pielęgnacji najlepiej stosować go bez dodatkowego podgrzewania.

Co zawiera olej z pestek dyni? Skład.

Olej z pestek dyni składa się przede wszystkim z tłuszczów. Ich dokładne proporcje mogą różnić się w zależności od odmiany dyni, warunków uprawy, jakości surowca oraz sposobu tłoczenia i przechowywania oleju.

W profilu kwasów tłuszczowych znaczną część stanowią nienasycone kwasy tłuszczowe, przede wszystkim kwas linolowy należący do rodziny omega-6 oraz kwas oleinowy. Oprócz nich w oleju występują również nasycone kwasy tłuszczowe.

W badaniach składu oleju z pestek dyni wykrywano także:

• tokoferole – związki należące do grupy witaminy E,
• fitosterole,
• skwalen,
• związki fenolowe,
• karotenoidy.

Część tych substancji wykazuje aktywność przeciwutleniającą i z tego powodu jest przedmiotem badań nad składem oraz właściwościami oleju z pestek dyni. Ich zawartość nie jest jednak jednakowa w każdym produkcie i może zmieniać się podczas przetwarzania oraz przechowywania.

Sama obecność tokoferoli, fitosteroli czy związków fenolowych nie oznacza również, że olej z pestek dyni zapobiega określonym chorobom albo je leczy. W codziennej diecie najlepiej traktować go przede wszystkim jako olej roślinny o charakterystycznym, orzechowym smaku i określonym profilu kwasów tłuszczowych.

Olej z pestek dyni na skórę – co może dać jego stosowanie?

Olej z pestek dyni może być stosowany przede wszystkim jako emolient, czyli składnik pomagający natłuścić skórę i ograniczyć utratę wody z jej powierzchni. Z tego powodu sprawdza się szczególnie w pielęgnacji skóry suchej, szorstkiej i mającej tendencję do uczucia ściągnięcia.

W oleju znajdziemy m.in. nienasycone kwasy tłuszczowe, tokoferole, skwalen i karotenoidy. Część tych związków jest badana pod kątem aktywności przeciwutleniającej oraz znaczenia dla warstwy lipidowej skóry. Nie oznacza to jednak, że sam olej z pestek dyni ma potwierdzone działanie przeciwzmarszczkowe, leczy trądzik czy choroby dermatologiczne. Liczba dobrej jakości badań klinicznych dotyczących takich zastosowań jest ograniczona.

W domowej pielęgnacji wystarczy niewielka ilość oleju. Można rozprowadzić kilka kropli na skórze, najlepiej lekko wilgotnej, albo dodać olej do używanego kosmetyku. Przy pierwszym zastosowaniu dobrze wykonać próbę na małym fragmencie skóry i sprawdzić jej reakcję.

Olej z pestek dyni ma charakterystyczną ciemnozieloną lub zielonobrązową barwę wynikającą z obecności naturalnych barwników. Użyty w większej ilości może pozostawiać widoczny ślad na bardzo jasnej skórze, ubraniach czy pościeli.

Przy przewlekłych zmianach skórnych, nasilonym trądziku, wyprysku lub innych chorobach skóry olej można traktować co najwyżej jako element pielęgnacji, a nie zamiennik diagnostyki i leczenia dermatologicznego.

Pełen przewodnik o właściwościach — olej z pestek dyni: właściwości i zastosowanie — z konkretnymi mechanizmami działania.

Jak można wykorzystać olej z pestek dyni w pielęgnacji włosów?

Olej z pestek dyni można wykorzystywać do olejowania włosów i skóry głowy. Dzięki wysokiej zawartości tłuszczów działa przede wszystkim powierzchniowo: natłuszcza włosy, może zmniejszać ich szorstkość i ułatwiać uzyskanie bardziej gładkiego wyglądu.

Szczególnie dobrze może sprawdzić się jako element pielęgnacji włosów suchych, matowych lub podatnych na puszenie. Efekt jest jednak przede wszystkim kosmetyczny – olej nie „odbudowuje” trwale uszkodzonego włosa i nie należy traktować go jako środka leczniczego na choroby skóry głowy.

W przypadku świądu, nasilonego łupieżu, zmian zapalnych albo intensywnego wypadania włosów warto skonsultować się z dermatologiem zamiast opierać pielęgnację wyłącznie na domowych metodach.

Olej z pestek dyni a łysienie androgenowe – co mówią badania?

Olej z pestek dyni był przedmiotem kilku badań dotyczących łysienia androgenowego, jednak dotychczasowe wyniki należy traktować jako wstępne.

W randomizowanym badaniu z 2014 r. 76 mężczyzn z łysieniem androgenowym otrzymywało przez 24 tygodnie placebo albo kapsułki zawierające łącznie 400 mg oleju z pestek dyni dziennie. W grupie przyjmującej preparat odnotowano większy wzrost liczby włosów niż w grupie placebo. Autorzy wskazywali jako jeden z możliwych mechanizmów wpływ składników oleju na 5-alfa-reduktazę – enzym uczestniczący w powstawaniu dihydrotestosteronu (DHT).

W badaniu opublikowanym w 2021 r. oceniano natomiast miejscowe stosowanie oleju z pestek dyni u kobiet z łysieniem typu żeńskiego i porównywano je z 5% minoksydylem. Obie metody wiązały się z poprawą części ocenianych parametrów, jednak było to pojedyncze badanie i nie wystarcza do uznania oleju z pestek dyni za równoważny zamiennik standardowego leczenia.

Co ważne, wyników badania dotyczącego doustnych kapsułek nie można bezpośrednio odnosić do wcierania spożywczego oleju w skórę głowy. Przy nasilonym lub postępującym wypadaniu włosów warto skonsultować się z dermatologiem, ponieważ skuteczne postępowanie zależy od przyczyny problemu.

Jak stosować olej z pestek dyni na włosy i skórę?

Olej z pestek dyni możesz stosować na włosy w różnorodny sposób zarówno bezpośrednio na włosy, jak i jako dodatek do kosmetyków do pielęgnacji włosów.

Maska na włosy

Olejowanie włosów jest domowym zabiegiem kosmetycznym poprawiającym strukturę włosa.

Jako dodatek do szamponu lub odżywki

Dodawanie oleju z pestek dyni do szamponu lub odżywki jest szybszą i wygodniejszą formą aplikacji.

Czy olej z pestek dyni ma przeciwwskazania?

Olej z pestek dyni jest produktem spożywczym, jednak podobnie jak inne produkty pochodzenia roślinnego może u niektórych osób wywołać reakcję nadwrażliwości. Przy pierwszym zastosowaniu kosmetycznym warto użyć niewielkiej ilości na ograniczonym fragmencie skóry.

Jeśli po zastosowaniu pojawią się pieczenie, zaczerwienienie, świąd lub inne objawy podrażnienia, należy przerwać jego używanie.

W przypadku chorób skóry, intensywnego wypadania włosów, ciąży lub stosowania oleju w formie suplementu warto skonsultować sposób stosowania z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą. Dotychczasowe dane nie dają podstaw do stwierdzenia, że sama obecność kwasów omega-6 w oleju z pestek dyni stanowi przeciwwskazanie do jego stosowania przez kobiety w ciąży.

---