Suszone banany to popularna przekąska powstająca przez usunięcie części wody ze świeżych owoców. W efekcie w 100 g produktu znajduje się zwykle więcej energii i węglowodanów niż w takiej samej masie świeżego banana. Skład zależy jednak od sposobu produkcji – naturalnie suszone banany różnią się od chipsów bananowych smażonych w oleju i dodatkowo słodzonych. W artykule porównujemy ich kaloryczność, skład i zastosowanie oraz wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę przy wyborze produktu.
Co to są chipsy bananowe?
Chipsy bananowe to chrupiące plasterki banana poddane obróbce, najczęściej smażone w oleju. W Go4taste chipsy są smażone na oleju kokosowym i słodzone cukrem trzcinowym. Nie należy ich utożsamiać z naturalnie suszonymi bananami bez oleju i dodatku cukru, które są miękkie i mają inny skład.
Czy suszone banany są zdrowe?
Tak, suszone banany mogą być elementem zróżnicowanej diety, ale dużo zależy od tego, jaki produkt wybierzesz. Pod nazwą „suszone banany” mogą kryć się zarówno owoce suszone bez dodatków, jak i chrupiące chipsy bananowe z dodatkiem oleju i cukru.
Banany suszone naturalnie lub liofilizowane bez dodatku cukru i tłuszczu zachowują wiele składników obecnych w owocach, ale po usunięciu wody stają się produktem bardziej skoncentrowanym. W 100 g znajdziemy więc więcej energii i cukrów niż w tej samej ilości świeżego banana. Nie oznacza to, że trzeba ich unikać – znaczenie ma przede wszystkim wielkość porcji.
Inaczej należy oceniać chipsy bananowe smażone w oleju i dosładzane. Taki produkt może zawierać znacznie więcej tłuszczu, w tym nasyconych kwasów tłuszczowych, a także cukrów dodanych i kalorii. Pod względem składu jest więc czymś innym niż po prostu wysuszony owoc.
Przy zakupie najlepiej spojrzeć na wykaz składników i tabelę wartości odżywczych. Im prostszy skład – np. same banany – tym łatwiej ocenić, co rzeczywiście znajduje się w opakowaniu. Przy chipsach bananowych sprawdź szczególnie obecność cukru lub syropów, rodzaj dodanego tłuszczu oraz zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych.
Wiele zależy także od sposobu ich przygotowania. Najlepszym wyborem są suszone banany bez cukru i oleju, a także banany liofilizowane, które nie zawierają sztucznych dodatków.
Suszone banany – wartości odżywcze
Jak wynika z danych niemal 75% całkowitej masy banana świeżego stanowi woda.
Świeży banan zawiera dużo wody, dlatego jego suszenie powoduje skoncentrowanie energii i części składników odżywczych w przeliczeniu na 100 g produktu. Z tego powodu 100 g suszonych bananów dostarcza zwykle więcej kalorii i węglowodanów niż 100 g świeżych owoców.
Dokładne wartości zależą jednak od metody produkcji. Naturalnie suszone banany, owoce liofilizowane oraz chipsy bananowe smażone w oleju mogą znacznie różnić się zawartością tłuszczu, cukrów i energii. Dlatego przy wyborze produktu najbardziej miarodajna jest tabela wartości odżywczej konkretnego wariantu.
Chipsy bananowe – wartości odżywcze (100 g)
| Składnik | Ilość w 100 g |
|---|---|
| Makroskładniki | |
| Kalorie | 518 kcal |
| Tłuszcz | 34 g |
| Kwasy tłuszczowe nasycone | 29 g |
| Kwasy tłuszczowe jednonienasycone | 2 g |
| Kwasy tłuszczowe wielonienasycone | 0,6 g |
| Białko | 2,3 g |
| Węglowodany | 58 g |
| Błonnik | 8 g |
| Minerały | |
| Potas | 536 mg |
| Magnez | 76 mg |
| Wapń | 18 mg |
| Sód | 6 mg |
| Żelazo | 1,3 mg |
| Witaminy | |
| Witamina A | 83 IU |
| Witamina C | 6,3 mg |
| Witamina B6 | 0,3 mg |
Ile mają kalorii suszone banany?
Jak wspominaliśmy już wcześniej, suszone banany zawierają więcej kalorii niż ich świeże odpowiedniki. Zawartość kaloryczna zależna jest od sposobu obróbki i czy w jej trakcie do owoców dodawany był cukier.
Najwięcej kalorii zawierają suszone banany, które podczas obróbki dosładzane są cukrem trzcinowym. W 100 g porcji takich bananów znajduje się 518 kalorii.
Jeśli zależy Ci na mniej kalorycznym wariancie, porównaj naturalnie suszone banany bez dodatku cukru i oleju. Plastry Go4Taste mają 311 kcal/100 g, a kawałki 337 kcal/100 g według etykiet. Nie są to smażone chipsy bananowe.
Banany liofilizowane Go4taste dostarczają 330 kcal w 100 g produktu. Są lekkie i chrupiące, dlatego typowa porcja jest mniejsza niż 100 g. Nie należy przypisywać jednej wartości indeksu glikemicznego wszystkim bananom liofilizowanym — wynik może zależeć między innymi od odmiany, dojrzałości i sposobu przetwarzania.
Suszone banany kcal – porównanie różnych rodzajów
Kaloryczność różnych rodzajów suszonych bananów
| Rodzaj produktu | Kalorie (kcal / 100 g) | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Suszone banany plastry bez cukru i oleju | 311 kcal | Naturalnie suszone plastry banana bez dodatku cukru, oleju i konserwantów. Zawierają wyłącznie naturalne cukry owocowe. |
| Suszone banany bez cukru i SO₂ – kawałki | 337 kcal | Suszone kawałki banana bez dodatku cukru i dwutlenku siarki. Naturalna przekąska o intensywnym smaku banana. |
| Banany liofilizowane | 330 kcal | Banany suszone metodą liofilizacji – zachowują naturalny smak i większość składników odżywczych. Bez dodatku cukru i konserwantów. |
| Chipsy bananowe | 519 kcal | Chrupiące plasterki banana smażone na oleju kokosowym i słodzone cukrem trzcinowym, dlatego zawierają najwięcej kalorii. |
Suszone banany – właściwości
Suszone banany to popularna przekąska, która zachowuje wiele składników odżywczych obecnych w świeżych owocach. W procesie suszenia usuwana jest woda, dzięki czemu składniki mineralne i naturalne cukry są bardziej skoncentrowane. Dzięki temu suszone banany są bogatym źródłem energii oraz ważnych minerałów, takich jak potas.
Suszone banany jako źródło potasu
Potas jest niezbędnym składnikiem mineralnym uczestniczącym m.in. w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego. Banany należą do produktów będących źródłem tego pierwiastka.
WHO wskazuje, że odpowiednia podaż potasu z żywnością jest elementem diety sprzyjającej utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi. Nie oznacza to jednak, że pojedynczy produkt – np. suszone banany – sam w sobie zapobiega nadciśnieniu, chorobom serca lub udarowi. Znaczenie ma całokształt sposobu żywienia.
Zawierają błonnik pokarmowy
Suszone banany zawierają błonnik pokarmowy, jednak jego ilość zależy od rodzaju produktu i sposobu przetwarzania. Błonnik jest składnikiem prawidłowo zbilansowanej diety i wpływa m.in. na funkcjonowanie przewodu pokarmowego.
Nie należy jednak traktować suszonych bananów jako produktu łagodzącego choroby lub podrażnienia żołądka i jelit. Przy dolegliwościach ze strony przewodu pokarmowego tolerancja poszczególnych produktów jest indywidualna.
Skoncentrowane źródło energii
Ze względu na niewielką zawartość wody suszone banany mają większą wartość energetyczną w przeliczeniu na 100 g niż świeże owoce. Dzięki poręcznej formie mogą sprawdzić się jako przekąska w podróży lub podczas aktywności fizycznej. Warto jednak pamiętać, że chipsy bananowe smażone w oleju i dosładzane mogą mieć znacznie więcej kalorii niż banany suszone bez dodatków.
Jaki indeks glikemiczny mają suszone banany?
Indeks glikemiczny (IG) bananów nie jest wartością stałą. Może różnić się m.in. w zależności od odmiany, stopnia dojrzałości owocu oraz sposobu jego przetwarzania. Zestawienia wartości IG publikowane przez Atkinson i współautorów pokazują, że wyniki dla produktów bananowych mogą się różnić w zależności od badanego produktu i metodologii pomiaru [1, 2].
Znaczenie stopnia dojrzałości i obróbki potwierdza również badanie Chaipai, Kriangsinyot i Srichamnong. W przypadku badanej odmiany banana Nam-wa wraz z dojrzewaniem zwiększała się ilość łatwo dostępnych cukrów, natomiast zastosowana metoda obróbki wpływała na szacowany indeks glikemiczny [3].
Dlatego nie należy przypisywać jednej wartości IG wszystkim suszonym bananom. Naturalnie suszone banany, banany liofilizowane i chipsy bananowe smażone lub dosładzane to różne produkty, których skład i odpowiedź glikemiczna mogą się różnić.
Jeżeli dla konkretnego wariantu produktu podawana jest wartość IG pochodząca z tabel międzynarodowych lub badania naukowego, warto zaznaczyć, że odnosi się ona do produktu opisanego w danym źródle, a nie automatycznie do wszystkich chipsów lub suszonych bananów.
| Produkt | Indeks glikemiczny (IG) |
|---|---|
| Zielony, niedojrzały banan | ok. 30 |
| Dojrzały świeży banan | 51–62 |
| Bardzo dojrzały banan | 62–70+ |
| Suszone banany bez dodatku cukru | ok. 55 |
| Chipsy bananowe i suszone kawałki banana | ok. 44* |
| Chipsy bananowe słodzone cukrem trzcinowym (Go4Taste.pl) | 65 |
| Suszone banany bez cukru i SO₂ (Go4Taste.pl) | 52 |
Chipsy bananowe vs suszone banany – co jest zdrowsze?
Zarówno chipsy bananowe, jak i suszone banany powstają z tego samego owocu, jednak różnią się sposobem przygotowania i wartością odżywczą. To właśnie metoda obróbki decyduje o tym, która z tych przekąsek jest zdrowsza.
Bananowe chipsy to tylko jedyna form, w jakich występują te tropikalne owoce. Banany suszone są również w całości lub w kawałkach. Podobnie jak w przypadku chipsów bananowych produkowane są w różnych opcjach.
Nie wszystkie suszone banany są tak samo zdrowe. Wiele zależy od sposobu ich przygotowania oraz dodatków użytych podczas produkcji. Poniżej przedstawiamy najzdrowsze rodzaje suszonych bananów.
1. Suszone banany organiczne
Ze względów zdrowotnych szczególnie warte uwagi są suszone banany organiczne. To kawałki owoców odwodnione w procesie naturalnego suszenia. Suszone banany bez dodatku cukru i oleju. Najprostszy skład mają naturalnie suszone banany, których wykaz składników obejmuje wyłącznie owoc. Samo określenie BIO lub ekologiczne nie oznacza automatycznie braku dodatku cukru, oleju albo SO2, dlatego decydujący jest wykaz składników i informacja o alergenach.
Jak poznać naturalnie suszone banany?
Organiczne banany różnią się wizualnie od bananów konserwowanych i opiekanych przede wszystkim ciemniejszą barwą oraz naturalnym smakiem, który oddaje smak skoncentrowanego, odwodnionego banana.
2. Banany liofilizowane
Drugim rodzajem zdrowych bananów suszonych są owoce liofilizowane. Powstają w procesie liofilizacji, w którym banany są najpierw zamrażane, a następnie pozbawiane wody. Podobnie jak w przypadku bananów organicznych, nie zawierają żadnych chemicznych konserwantów.
3. Chipsy bananowe smażone w oleju
Najmniej zdrową wersją są chipsy bananowe smażone w oleju, często dodatkowo dosładzane cukrem. Taka przekąska zawiera więcej tłuszczu i kalorii niż naturalnie suszone banany. Choć mogą być smaczną przekąską, warto traktować je raczej jako okazjonalny dodatek do diety.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie suszonych bananów?
Zanim kupimy suszone banany, warto dokładnie przeczytać etykietę produktu. W przypadku naturalnych suszonych bananów bez dodatków lista składników powinna zawierać tylko jeden składnik: banany.
Jak powstają chipsy bananowe?
Banany uprawiane są w wielu miejscach naszego globu. Do największych ich producentów należy Ekwador. W kraju tym produkowane są jedne z najlepszych bananów na świecie. Doskonała jakość gleby i klimat tropikalny sprawia, że do uprawy wymaganych jest znacznie mniej pestycydów i nawozów w porównaniu do innych producentów na świecie. Drugim pod względem wielkości producentem są Filipiny, a na miejscu trzecim plasuje się Kolumbia.
Smażone chipsy z banana wytwarza się zazwyczaj z niedojrzałych kawałków banana smażonych w oleju słonecznikowym lub oleju kokosowym. Te chipsy są suche (jak chipsy ziemniaczane) i mogą być solone, przyprawione lub powleczone cukrem. Czasem dodaje się do nich aromat bananowy. Dojrzałe banany użyte w taki sposób wyjdą tłuste. Są używane do deserów, a nie do suchych chipsów.
Niektóre odmiany chipsów bananowych mogą być produkowane przy użyciu jedynie wysuszonej żywności. Plastry bananowe, które są tylko odwodnione, nie są ciemnożółte i chrupiące, ale raczej są brązowe, skórzaste i gumiaste. Są bardzo słodkie i mają intensywny smak banana. Są wykonane z bananów, które już w pełni dojrzały. Inny rodzaj wytwarza się przez pieczenie w piecu, chociaż ten proces może nie powodować tego samego intensywnego smaku bananowego.
Jak jeść suszone banany?
Najlepszym zastosowaniem dla chipsów bananowych jest jedzenie ich bezpośrednio z opakowania. Można także wykorzystać je jako dodatek do deserów. Za sprawą wygodnej, poręcznej formy, chipsy bananowe są idealną przekąską w trakcie podróży, czy przy pracy.
Chipsy bananowe i suszone banany mogą również być stosowane we wszelkiego rodzaju deserach, a także w daniach obiadowych w zasadzie tutaj wszystko zależy od naszych preferencji smakowych i gustów.
- Suszone banany można wykorzystać we wszelkiego rodzaju pieczywie, w płatkach śniadaniowych owsiance, a także ciastkach, placuszkach, muffinach i jako element farszu do naleśników.
- Mogą one pełnić również rolę dekoracyjną na wszelkiego rodzaju tortach, ciastkach i ciastach.
- Suszone banany można również drobno zmielić i użyć jako posypki do ciast i babeczek. W ten sposób drobno zmielony proszek można również wykorzystywać jako składnik koktajli.
- Doskonale nadaje się do tradycyjnego kakao, wzbogacając jego smak bananowym aromatem.
Najlepiej wybrać produkt bez żadnych dodatków. Dzięki temu nie zyskają one dodatkowej kaloryczności. To zdrowa alternatywa dla zwykłych chipsów ziemniaczanych.
Ile suszonych bananów można jeść dziennie?
Suszone banany są skoncentrowanym źródłem energii, błonnika oraz potasu, dlatego warto spożywać je z umiarem. Za rozsądną porcję dla zdrowej osoby dorosłej uznaje się 30–40 g suszonych bananów dziennie, co odpowiada niewielkiej garści produktu.
Taka porcja dostarcza średnio 100–130 kcal, a jednocześnie pozwala skorzystać z wartości odżywczych bananów bez nadmiernego spożycia cukrów i kalorii. Suszone banany mogą być zdrową przekąską między posiłkami lub dodatkiem do owsianki, musli, jogurtu czy koktajlu. Inne suszone owoce tropikalne, które pasują do podobnych zastosowań (musli, trail mix, smoothie) — suszone mango bez cukru i suszone ananasy.
Ze względu na wysoką zawartość naturalnych cukrów osoby z cukrzycą, insulinoopornością oraz będące na diecie redukcyjnej powinny zwracać szczególną uwagę na wielkość porcji. W takich przypadkach najlepiej ograniczyć jednorazowe spożycie do około 20–30 g produktu.
Wady spożywania suszonych bananów i chipsów bananowych
Jak wspomnieliśmy wcześniej, spożywanie suszonych bananów może dać organizmowi wiele korzyści a same banany są źródłem cennych składników odżywczych w tym wartościowego potasu. Jedzenie zbyt dużej ilości suszonych bananów może jednak mieć swoje negatywne konsekwencje. Efektem przejadania się tymi suszonymi owocami może przede wszystkim pływać na przyrost wagi.
- Nasycone tłuszcze. Suszone chipsy bananowe ze względu na procesy obróbki zazwyczaj zawierają olej kokosowy lub słonecznikowy, który wykorzystywany jest podczas procesu smażenia. Z tego powodu w jednej filiżance chipsów znajduje się aż 24 g tłuszczu w ty masz 21 nasyconych. Według danych zawartych na USDA chipsy bananowe zawierają prawie sześć razy więcej kalorii – 100 razy więcej tłuszczu – niż świeże owoce. Tłuszcze nasycone przyczyniają się do zwiększenia ryzyka pojawienia się chorób przewlekłych między innymi chorób serca.
- Wysoka kaloryczność. Suszone banany i chipsy bananowe szczególnie te z dodatkiem cukru trzcinowego charakteryzują się wysoką zawartością kalorii. Spożywanie ich w nadmiarze może generować przyrost tkanki tłuszczowej a tym samym podawany wzrost wagi ciała.
- Dużo cukru. Dodatkowo niektóre chipsy bananowe są wzbogacane cukrem trzcinowym lub miodem, co dodatkowo zwiększa kaloryczność owoców.
Sprawdź też pełną ofertę suszonych bananów i chipsów — 5 wariantów: plastry ze Sri Lanki bez cukru, kawałki z Ekwadoru bez SO2, chipsy z Filipin smażone w oleju kokosowym oraz banany liofilizowane z Chin.
Kiedy nie powinno się jeść suszonych bananów?
Suszone banany są skoncentrowanym źródłem węglowodanów, dlatego przy cukrzycy lub diecie z kontrolowaną energią znaczenie mają rodzaj produktu, wielkość porcji i cały posiłek. Smażone, słodzone chipsy różnią się od bananów suszonych bez dodatku cukru i oleju. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego mogą zależeć od indywidualnej tolerancji oraz porcji. Osoby z potwierdzoną nadwrażliwością na siarczyny powinny sprawdzać etykietę i informację o możliwej obecności dwutlenku siarki. W przypadku choroby lub specjalnej diety właściwą porcję warto omówić z lekarzem albo dietetykiem.
Jak przechowywać suszone banany?
Kieruj się datą minimalnej trwałości i warunkami podanymi na etykiecie konkretnego produktu. Po otwarciu przechowuj banany szczelnie zamknięte, w suchym i chłodnym miejscu, z dala od światła i źródeł ciepła. Jeśli produkt zmieni zapach, smak, barwę lub pojawi się wilgoć bądź pleśń, nie należy go spożywać.
FAQ – suszone banany
Tak, suszone banany mogą być zdrową przekąską. Zawierają dużo potasu, błonnika oraz witaminy B6, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Należy jednak pamiętać, że są bardziej kaloryczne niż świeże banany, dlatego najlepiej spożywać je z umiarem.
Kaloryczność suszonych bananów zależy od sposobu ich przygotowania. W 100 g produktu znajduje się zazwyczaj od około 330 do 520 kcal, przy czym najwięcej kalorii mają chipsy bananowe smażone w oleju i słodzone cukrem.
Chipsy bananowe mogą być elementem diety, jednak ich wartość odżywcza zależy od sposobu produkcji. Najzdrowsze są banany suszone lub liofilizowane bez dodatku cukru. Chipsy bananowe smażone w oleju zawierają więcej tłuszczu i kalorii, dlatego warto spożywać je rzadziej.
Suszone banany zawierają naturalne cukry pochodzące z owoców, głównie fruktozę i glukozę. W procesie suszenia usuwana jest woda, dlatego zawartość cukru w przeliczeniu na 100 g jest większa niż w świeżych bananach.
Tak, suszone banany można spożywać także podczas diety, ale w umiarkowanych ilościach. Ze względu na ich kaloryczność najlepiej traktować je jako niewielką przekąskę lub dodatek do owsianki, musli czy jogurtu.
Same suszone banany nie powodują przyrostu masy ciała, jednak spożywane w nadmiarze mogą utrudniać utrzymanie prawidłowej wagi. W porównaniu ze świeżymi bananami zawierają znacznie więcej kalorii i cukrów w przeliczeniu na 100 g, ponieważ podczas suszenia usuwana jest większość wody. Kluczowe znaczenie ma więc wielkość porcji oraz całkowita kaloryczność diety.
Suszone banany mogą znaleźć się w diecie redukcyjnej, jeśli mieszczą się w jej całkowitej wartości energetycznej. Ponieważ po usunięciu wody dostarczają więcej energii w przeliczeniu na 100 g niż świeże banany, warto kontrolować wielkość porcji. Nie istnieje jednak jedna porcja suszonych bananów odpowiednia dla każdej osoby odchudzającej się.
Tak. Suszone banany zawierają więcej cukru w przeliczeniu na 100 g produktu niż świeże owoce. Wynika to z procesu suszenia, podczas którego usuwana jest woda, a naturalne cukry ulegają skoncentrowaniu. Nie oznacza to jednak, że dodawany jest do nich cukier – w przypadku produktów bez dodatków są to wyłącznie naturalne cukry obecne w owocach.
Materiały źródłowe
- American Diabetes Association. (n.d.). Best fruit choices for diabetes. https://diabetes.org/food-nutrition/reading-food-labels/fruit
- Atkinson, F. S., Brand-Miller, J. C., Foster-Powell, K., Buyken, A. E., & Goletzke, J. (2021). International tables of glycemic index and glycemic load values 2021: A systematic review. The American Journal of Clinical Nutrition, 114(5), 1625–1632. https://doi.org/10.1093/ajcn/nqab233
- Atkinson, F. S., Foster-Powell, K., & Brand-Miller, J. C. (2008). International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes Care, 31(12), 2281–2283. https://doi.org/10.2337/dc08-1239
- Chaipai, S., Kriangsinyot, W., & Srichamnong, W. (2018). Effects of ripening stage and cooking methods on available glucose, resistant starch and estimated glycemic index of bananas (Musa sapientum, Nam-wa variety). Malaysian Journal of Nutrition, 24(2), 269–279.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (n.d.). Eating & nutrition for hemodialysis. U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health. https://www.niddk.nih.gov/health-information/kidney-disease/kidney-failure/hemodialysis/eating-nutrition
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. (2022). Potassium: Fact sheet for health professionals. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Potassium-HealthProfessional/
- World Health Organization. (2012). Guideline: Potassium intake for adults and children. https://www.who.int/publications/i/item/9789241504829
- World Health Organization. (2023). Carbohydrate intake for adults and children: WHO guideline. https://www.who.int/publications/i/item/9789240073593
- World Health Organization. (2023). Saturated fatty acid and trans-fatty acid intake for adults and children: WHO guideline. https://www.who.int/publications/i/item/9789240073630
- American Academy of Allergy, Asthma & Immunology. (n.d.). Food allergy. https://www.aaaai.org/conditions-treatments/allergies/food-allergy