Pożywne i wartościowe kulki tapioki stosowane są m.in do przygotowania popularnego w Azji napoju bubble tea. Czym jest tapioka? Do czego można ją stosować?
- Artykuł został zaktualizowany i rozbudowany o nowe treści i zdjęcia 20.09.2024
Co to jest tapioka i z czego powstaje?
Tapioka jest skrobią pozyskiwaną z korzenia manioku, zwanego także „słodkim ziemniakiem” – jadalnej bulwy pochodzącej z Ameryki Południowej. Jest to roślina bardzo łatwa w uprawie. Dlatego jest podstawą diety w wielu krajach w Azji, Ameryce Południowej i Afryce.
Tapioka jest podstawowym produktem spożywczym w Indiach i innych obszarach tropikalnych. Ma neutralny smak i silne właściwości żelujące, dlatego stosowana jest jako środek zagęszczający do potraw słodkich i pikantnych. Tapioka swoją konsystencją przypomina skrobię kukurydzianą- jest to biały proszek. Powstaje przez wyciskanie korzenia manioku i odparowaniu soku.
Wartości odżywcze tapioki (tabela + kcal)
Tapioka zawiera głównie węglowodany, w 152 g jest 135 g węglowodanów w tym cukrów 5,09 g. Ma niewielkie ilości tłuszczu 0,03 g i białka 0,289 g. Zawiera także błonnik pokarmowy, w porcji (152 g) jest 1,37 błonnika. Jest świetnym źródłem witamin z grupy B oraz minerałów: żelaza, miedzi, magnezu, selenu i wapnia.
Tapioka wartości odżywcze (100g)
| Składnik | Zawartość w 100 g suchej tapioki | % Dziennego zapotrzebowania |
|---|---|---|
| Kalorie | 358 kcal | – |
| Węglowodany | 88,69 g | 32% |
| Żelazo | 1,58 mg | 9% |
| Wapń | 20 mg | 2% |
| Mangan | 0,11 mg | 5% |
| Kwas pantotenowy (wit. B5) | 0,14 mg | 3% |
| Błonnik | 0,90 g | 3% |
| Cynk | 0,12 mg | 1% |
| Fosfor | 7 mg | 1% |
| Selen | 0,80 mcg | 1% |
Tabela ta ukazuje najważniejsze składniki odżywcze zawarte w tapioce, a także ich procentowe pokrycie dziennego zapotrzebowania. Warto zauważyć, że tapioka jest przede wszystkim źródłem węglowodanów, a jej zawartość innych składników odżywczych jest stosunkowo niska.
Jakie są najważniejsze zalety tapioki?
Tapioka to bezglutenowy i hipoalergiczny produkt o cenionych wartościach odżywczych. Jest lekkostrawna i odpowiednia dla osób z nietolerancją glutenu, a także tych, które szukają łatwego do strawienia źródła energii. Tapioka jest także stosunkowo neutralna w smaku, co sprawia, że można ją dodawać do wielu potraw, takich jak desery, zupy czy napoje.
Jakie właściwości ma tapioka?
Tapioka to przede wszystkim źródło łatwo przyswajalnych węglowodanów. Jest lekkostrawna, naturalnie bezglutenowa i ma neutralny smak, dzięki czemu dobrze sprawdza się zarówno w daniach słodkich, jak i wytrawnych. Warto jednak pamiętać, że jej właściwości zdrowotne są ograniczone – nie jest produktem bogatym w składniki odżywcze, a raczej dodatkiem energetycznym do diety.
Czy tapioka jest lekkostrawna?
Tak – tapioka jest uznawana za produkt lekkostrawny. Dzięki temu może być dobrym wyborem dla osób z wrażliwym układem pokarmowym lub w trakcie rekonwalescencji.
Zawiera niewielkie ilości błonnika, który może wspierać pracę jelit, jednak nie jest jego znaczącym źródłem. Dlatego nie powinna być traktowana jako produkt „na trawienie”, a raczej jako neutralny dodatek do diety.
Czy tapioka zawiera dużo żelaza?
Tapioka zawiera niewielkie ilości żelaza, ale nie jest jego istotnym źródłem w diecie.
Nie można więc uznać, że zapobiega anemii – w tym celu znacznie lepiej sprawdzają się produkty takie jak mięso, rośliny strączkowe czy zielone warzywa liściaste.
Czy tapioka dodaje energii?
Tak – tapioka jest bogata w węglowodany, dlatego stanowi szybkie źródło energii.
Może być dobrym wyborem np.:
- przed treningiem,
- jako lekki deser,
- w diecie osób potrzebujących zwiększyć kaloryczność posiłków.
Warto jednak pamiętać, że ma wysoki indeks glikemiczny, więc jej nadmiar może powodować szybkie skoki poziomu cukru we krwi.y.
Czy tapioka jest zdrowa w ciąży?
Tapioka może być bezpiecznie spożywana w ciąży jako element zróżnicowanej diety.
Zawiera niewielkie ilości witamin z grupy B, ale nie jest ich znaczącym źródłem, dlatego nie powinna być traktowana jako produkt wspierający rozwój płodu. Kluczowa jest tutaj ogólna jakość diety, a nie pojedynczy składnik.
Czy tapioka wspiera pracę mózgu?
Brak jest wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających, że tapioka ma bezpośredni wpływ na pracę mózgu lub zapobiega chorobom neurodegeneracyjnym.
Może natomiast pośrednio wspierać funkcjonowanie organizmu jako źródło energii.
Czy tapioka pomaga przy przeziębieniu?
Nie ma dowodów na to, że tapioka leczy przeziębienie lub grypę.
Ciepłe napoje z jej dodatkiem mogą być natomiast łagodne dla gardła i łatwe do spożycia podczas choroby – podobnie jak inne lekkie posiłki.
W czasie zachorowania na grypę i przeziębienie możesz zastosować napój z dodatkiem tapioki. Wymieszaj 12 g proszku w ½ szklanki wody, dodaj cukier do smaku. Wypij. Rozwór możesz pić trzy razy dziennie, dopóki nie poczujesz się lepiej.
Czy tapioka wspiera przyrost masy ciała?
Tak – ze względu na wysoką zawartość węglowodanów tapioka może pomóc zwiększyć kaloryczność diety.
Może być dobrym dodatkiem dla osób:
- potrzebujących łatwo przyswajalnej energii.
- chcących przytyć,
- aktywnych fizycznie,
Czy tapioka wpływa na skórę?
Nie ma wiarygodnych dowodów, że spożywanie tapioki poprawia stan skóry, redukuje trądzik czy przebarwienia.
Tego typu efekty zależą od całej diety i stylu życia, a nie pojedynczego produktu
Czy tapioka wspiera serce i układ krążenia?
Tapioka jest naturalnie niskotłuszczowa i zawiera niewielkie ilości sodu, co może być korzystne w diecie.
Nie jest jednak produktem, który bezpośrednio wpływa na zdrowie serca – kluczowe znaczenie ma tutaj ogólny sposób odżywiania (np. spożycie tłuszczów, warzyw, błonnika).
Tapioka zawiera błonnik pokarmowy, który zmniejsza ilość złogów na ścianach tętnic naczyń krwionośnych. Dzięki temu zmniejsza prawdopodobieństwo występowania takich chorób jak zawał czy udar.
Spożywanie zbyt dużej ilości sodu powoduje wzrost ciśnienia, co może doprowadzić do powstawania innych chorób. Tapioka ma niską zawartość tego pierwiastka, dzięki temu stosowanie jej w potrawach może obniżyć wysokość sodu w naczyniach krwionośnych.
Tapioka zawiera potas, który zmniejsza napięcie i stres, a tym samym obniża ciśnienie krwi. Dieta bogata w potas zmniejsza występowanie zakrzepów oraz prawdopodobieństwo zachorowania na miażdżycę.
Czy tapioka jest bezglutenowa?
Tapioka nie zawiera glutenu. Dzięki temu może być spożywana przez osoby na diecie bezglutenowej oraz chorujących na celiakię. Stosowana jest także przez osoby na diecie protokołu autoimmunologicznego i paleo.
Czy tapioka wzmacnia kości?
Tapioka zawiera śladowe ilości wapnia, ale nie jest jego znaczącym źródłem.
Aby wspierać zdrowie kości, warto sięgać po produkty bogate w wapń, takie jak nabiał, tofu czy zielone warzywa.
Jaki indeks glikemiczny ma tapioka?
Niestety dla osób chorych na cukrzycę tapioka zalicza się do grupy produktów o wysokim indeksie glikemicznym. Wartość indeksu glikemicznego tapioki może różnić się w zależności od jej jakości, kraju pochodzenia oraz sposobu przygotowania. Kulki tapioki mają zazwyczaj indeks glikemiczny na poziomie od 65 do nawet 90. Oznacza to, że po spożyciu kulek tapioki poziom cukru we krwi szybko wzrasta, co nie jest korzystne dla diabetyków.
Osoby z cukrzycą powinny unikać tapioki w codziennej diecie. Jeśli jednak zdecydują się na jej spożycie, powinno to być bardzo sporadyczne i w małych ilościach, aby ograniczyć skoki cukru we krwi.
Jak przygotowywać tapiokę?
W sklepach można znaleźć różne produkty wykonane z tapioki. Najbardziej popularne z nich są: proszek, płatki, prostokątne bloki i perełki. Sposób przygotowania produktów zależy od ich formy. Płatki i bloki wymagają moczenia przed ugotowaniem. Perły mają na ogół białą barwę, ale można je farbować.
Jak gotować tapiokę granulki?
Perły z tapioki zwane są także kulkami. Jest to bardzo popularny dodatek do napojów i potraw ze względu na ich żelującą konsystencję. Są bezsmakowe.
Podczas gotowania granulek tapioki warto przestrzegać kilku ważnych zasad:
- Nie przepłukuj granulek wodą.
- Granulki tapioki musisz zawsze wrzucać do gotującej się wody.
- Do gotowania granulek tapioki trzeba użyć dużej ilości wody, ponieważ szybko ją wchłaniają.
- Po ugotowaniu 1 szklanki suszonych granulek tapioki uzyskuje się 2 ½ szklanki ugotowanych pereł.
Składniki:
- 7 szklanek wody
- 1 szklanka granulek tapioki,
- 3 łyżki cukru.
Sposób przygotowania:
- Zagotuj 6 szklanek wody. Wsyp granulki tapioki.
- Zagotuj. Przykryj.
- Gotuj na małym ogniu przez około 15 min, mieszając co jakiś czas.
- Po upływie tego czasu wyłącz tapiokę. Pozostaw pod przykryciem na 15 min.
- Przelej tapiokę na durszlak i przepłucz zimną wodą.
- Jeśli tapioka jest nadal biała, to powtarzaj krok 1, 2 i 3 do momentu, gdy granulki będą przezroczyste.
- W międzyczasie rozpuść 3 łyżki cukru w 1 szklance ciepłej wody.
- Ugotowane granulki tapioki wsyp do miski i zalej wodą z cukrem. Wymieszaj. Dzięki temu nie będą się sklejały.
- Zużyj ugotowane granulki w ciągu 1-2 dni.
Do czego używać tapioki w kuchni?
Oto kilka najpopularniejszych zastosowań tapioki i kulek tapioki oraz pomysły, jak je wykorzystać. Pamiętaj, że kulki tapioki nie muszą być używane wyłącznie w swojej pierwotnej postaci. Można je również z powodzeniem zmielić na mąkę, co znacznie poszerza ich zastosowanie. Poniżej kilka ciekawych pomysłów, jak można wykorzystać zarówno kulki tapioki, jak i zmielone kulki w formie mąki. Możliwości jest naprawdę wiele!
1. Bubble Tea
Kulki tapioki, znane jako „boba”, są kluczowym składnikiem tego popularnego napoju. Po ugotowaniu stają się miękkie i sprężyste. Możesz je dodać do herbaty z mlekiem, herbat owocowych lub matcha, słodząc syropem według własnych upodobań.
2. Pudding z tapioki
Klasyczny deser, który jest łatwy do przygotowania. Gotuj perły tapioki w mleku (krowim, kokosowym lub migdałowym) z dodatkiem cukru i wanilii. Podawaj z owocami, cynamonem lub syropem klonowym dla dodatkowego smaku.
3. Bezglutenowe pieczywo i wypieki
Mąka z tapioki jest popularnym składnikiem w diecie bezglutenowej. Dodaj ją do mieszanek mąk do pieczenia chleba, pizzy, muffinek czy ciast. Dzięki swojej strukturze nadaje wypiekom puszystość i elastyczność.
4. Zagęszczacz do zup i sosów
Mąka z tapioki działa jako naturalny zagęszczacz. Wystarczy dodać łyżkę mąki do zupy, gulaszu lub sosu i gotować przez kilka minut, aby uzyskać idealną konsystencję.
5. Chrupiące przekąski
Z tapioki można przygotować chrupiące przekąski, takie jak chipsy czy krakersy. Mąkę z tapioki można połączyć z przyprawami, rozwałkować ciasto, pokroić i upiec, tworząc pyszne, chrupiące przekąski.
6. Dania azjatyckie
W kuchni azjatyckiej tapioka jest używana do przygotowywania różnych dań, takich jak pierożki, kluseczki czy naleśniki. Nadaje potrawom delikatną teksturę i lekkość.
7. Bezglutenowe naleśniki i krokiety
Płatki z tapioki można dodać do ciasta na naleśniki czy krokiety, nadając im lekką, chrupiącą konsystencję.
Przepisy na wykorzystanie tapioki w granulkach
Poniżej przedstawiamy proste i smaczne przepisy na wykorzystanie tapioki w granulkach.
Bubble Tea
Jest bardzo popularnym orzeźwiającym napojem zwłaszcza w okresie letnim.
Składniki:
- 4 ½ szklanki wody,
- ¼ filiżanki liści suszonej herbaty,
- ¼ szklanki ugotowanej tapioki na 1 szklankę napoju,
- 1 szklanka zimnego mleka,
- 2 łyżki syropu klonowego lub innego słodzika,
- kostki lodu.
Sposób przygotowania:
- Zagotuj wodę. Odstaw na 10 min.
- Parz herbatę przez 15 min.
- Przecedź. Ostudź.
- Do wysokiej szklanki wsyp granuli tapioki.
- Wlej herbatę, mleko i syrop.
- Wsyp kostki lodu.
- Podawaj od razu po przygotowaniu.
Czekoladowy pudding z tapioki
Pudding z tapioki jest smacznym lekkim i łatwym w przygotowaniu deserem. Warto podawać go z musem owocowym, konfiturami lub świeżymi owocami.
Składniki:
- 400 ml mleka roślinnego lub krowiego,
- ¼ szklanki suszonych kulek tapioki,
- 1 laska wanilia
- syrop klonowy lub daktylowy do smaku,
- 4 kostki gorzkiej czekolady.
Sposób przygotowania:
- Podgrzej mleko w garnuszku, gdy zacznie wrzeć, dodaj tapiokę, wanilię.
- Zagotuj. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez około 20 min, jeśli kulki są duże, to gotuj około 40 min do momentu, gdy staną się przezroczyste.
- Pod koniec gotowania dodaj czekoladę i syrop klonowy. Wymieszaj.
Kurczak w sosie musztardowym
Tapioka świetnie podkreśla smak deserów oraz potraw mięsnych.
- Składniki:
- 300g kurczaka,
- 1 średnia cebula,
- 1 mała główka białej kapusty,
- 3 ząbki czosnku,
- 1 średnia marchewka,
- 1 mały bakłażan,
- 3 łyżki musztardy,
- 3 łyżki tapioki,
- sól i pieprz do smaku,
- woda,
- 2 łyżki oleju.
Sposób przygotowania:
- Mięso umyj i pokrój w drobną kostkę.
- Cebulę pokrój w drobną kostkę.
- Kapustę posiekaj.
- Czosnek przeciśnij przez praskę.
- Marchewkę i bakłażana pokrój w średnią kostkę.
- Rozgrzej patelnię. Wlej na nią olej.
- Na rozgrzany olej wsyp kurczak i podsmaż.
- Dodaj cebulę i czosnek. Podsmażaj do momentu, gdy cebula zmięknie.
- Dodaj musztardę i przyprawy. Dodaj tyle wody, aby przykryć mięso. Zagotuj.
- Dodaj warzywa i tapiokę. W razie potrzeby dolej wodę.
- Gotuj pod przykryciem przez 30 min na wolnym ogniu.
- Podawaj z ryżem.
Efekty uboczne i przeciwwskazania
Nie ma żadnych badań naukowych, że spożywanie tapioki może mieć skutki uboczne. Nie należy spożywać surowego manioku, ponieważ może zawierać glikozy cyjanogenne, wg badań[5] mogą powodować zatrucie cyjankiem. W Nigerii[6] po niewłaściwym spożyciu manioku odnotowano kilka zgonów. W przeprowadzonej w Faro Central Hospital (Portugalia) analizie naukowej[7] wykazano, że surowy maniok może powodować chorobę neurologiczną zwaną konzo. Może również wywoływać alergię u osób mających uczulenie na lateks.
Gdzie kupić tapiokę?
Tapioka to stosunkowo nowy produkt na polskim rynku i nie jest powszechnie dostępna w sklepach. Rzadko spotkamy ją również na półkach popularnych dyskontów. Choć czasami można ją znaleźć w takich sklepach jak Lidl czy Kaufland, nie zawsze jest tam dostępna na stałe. Zdecydowanie częściej tapiokę można znaleźć w delikatesach, które oferują egzotyczne i orientalne produkty.
Najlepszym sposobem na zakup dobrej jakości tapioki jest wybór sklepów ze zdrową żywnością, ekologicznych oraz orientalnych, które sprowadzają tapiokę bezpośrednio od sprawdzonych dostawców. Wysokiej jakości kulki tapioki pochodzące z krajów, w których uprawia się maniok, np. z Tajlandii, to najlepszy wybór. Znajdziesz je m.in. w sklepie Go4taste, który oferuje doskonałej jakości tapiokę, idealną do przygotowania Bubble Tea oraz różnych puddingów i deserów w stylu orientalnym.
Jak przechowywać tapiokę?
Jeśli uda Ci się kupić dobrej jakości kulki z tapioki, ważne jest, aby zadbać o ich właściwe przechowywanie, by zachowały świeżość i przydatność do spożycia. Podstawową zasadą jest unikanie przechowywania tapioki w ciepłych i wilgotnych miejscach. Najlepszym miejscem będzie suche, zacienione pomieszczenie, a kulki tapioki powinny być trzymane w szczelnym pojemniku. Tapioka bardzo szybko wchłania wilgoć, dlatego utrzymanie jej w szczelnie zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej jest kluczowe. Nie wkładaj kulek tapioki do zamrażarki ani do lodówki.
FAQ – tapioka
Tapioka to skrobia pozyskiwana z korzenia manioku. Najczęściej występuje w formie kulek (perełek) lub mąki i jest używana jako zagęstnik oraz składnik deserów i napojów, np. bubble tea.
Tapioka jest lekkostrawna i bezglutenowa, ale składa się głównie z węglowodanów i ma wysoki indeks glikemiczny. Może być elementem diety, jednak najlepiej spożywać ją z umiarem i łączyć z produktami bogatymi w białko lub błonnik.
Kulki tapioki należy wsypać do wrzącej wody i gotować przez około 15–30 minut, aż staną się przezroczyste. Po ugotowaniu warto przepłukać je zimną wodą i przechowywać w lekkim syropie, aby się nie sklejały.
Indeks glikemiczny tapioki wynosi zazwyczaj od około 65 do 90. Wartość zależy od formy produktu i sposobu przygotowania, dlatego osoby z insulinoopornością lub cukrzycą powinny spożywać ją ostrożnie.
Tapioka jest wykorzystywana głównie do przygotowania bubble tea, puddingów i deserów. W formie mąki sprawdza się także jako bezglutenowy zagęstnik do zup, sosów i kremów.
Materiały źródłowe
- Effect of dietary fiber on constipation: A meta analysis, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3544045/ [dostęp 28.07.2022r]
- Dietary fiber intake and risk of colorectal cancer and incident and recurrent adenoma in the Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4588743/, [dostęp 28.07.2022r]
- Reduction in saturated fat intake for cardiovascular disease, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32428300/, [dostęp 28.07.2022r]
- Ethnopharmacological values of cassava and its potential for diabetes and dyslipidemia management: Knowledge survey and critical review of report, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5580950/, [dostęp 28.07.2022r]
- Outbreak of Cyanide Poisoning Caused by Consumption of Cassava Flour — Kasese District, Uganda, September 2017, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6611475/, [dostęp 28.07.2022r]
- The toxic effects of cassava (manihot esculenta grantz) diets on humans: a review, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1650055/, [dostęp 28.07.2022r]
- Ibidem.