”Uprawa” orzechów brazylijskich w niczym nie przypomina uprawy innych rodzajów orzechów. Co w nich jest nadzwyczajnego? Brazylijskie orzechy nie są zbierane na komercyjnych plantacjach, ale bezpośrednio z puszczy amazońskiej. Czy w takiej sytuacji certyfikat BIO jest potrzebny?
Czym jest certyfikat BIO?
Produkt z certyfikatem BIO, oznaczony charakterystycznym zielonym listkiem na opakowaniu lub określeniami takimi jak „BIO”, „organiczny” czy „100% naturalny”, to produkt wytworzony zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Dla konsumenta jest to sygnał, że dany produkt — np. orzechy, kasze czy bakalie — spełnia określone normy i wymogi, które mają na celu ograniczenie negatywnego wpływu produkcji na środowisko naturalne.
Oznacza to między innymi, że w trakcie uprawy nie stosowano syntetycznych środków ochrony roślin ani nawozów sztucznych, a same rośliny rozwijały się w możliwie największej symbiozie z przyrodą. Jeśli produkt spełnia wszystkie wymagania i przejdzie odpowiedni proces certyfikacji, producent ma prawo oznaczyć go certyfikatem BIO.
Orzechy brazylijskie nie zawsze posiadają takie oznaczenie na opakowaniu. Czy oznacza to, że nie rosły w warunkach ekologicznych lub że podczas ich pozyskiwania stosowano pestycydy? Oczywiście, że nie. Wynika to z faktu, że sposób pozyskiwania orzechów brazylijskich w pełni odpowiada temu, co rozumiemy jako produkcję zgodną z rytmem natury, mimo że nie zawsze podlega formalnej certyfikacji.
Czym są orzechy brazylijskie?
Orzechy amazońskie, znane również jako orzechy brazylijskie, są owocami Orzesznicy wyniosłej (Bertholletia excelsa) występującej w tropikalnych lasach górnego dorzecza Amazonki. Orzesznica ta rośnie głównie w Boliwii oraz w zachodnich i północnych stanach Brazylii i w Peru.
Drzewa te mogą dorastać do 50 metrów, co czyni je jednymi z najwyższych gatunków drzew w lesie amazońskim. Mogą przetrwać i owocować tylko w ekosystemie dżungli.
Chociaż orzechy brazylijskie mają typowo brazylijską nazwę, ich największym światowym eksporterem jest Boliwia, która zapewnia około 50% całej światowej produkcji. Brazylia jest drugim co do wielkości producentem, od którego pochodzi około 40% orzechów brazylijskich.
Gdzie rosną orzechy brazylijskie?
Tym, co wyróżnia orzechy brazylijskie na tle innych orzechów produkowanych i eksportowanych na rynek światowy, jest unikalny sposób ich pozyskiwania.
Naturalne środowisko zamiast plantacji
Orzechy brazylijskie nie są uprawiane na komercyjnych plantacjach, lecz zbierane wyłącznie z naturalnych obszarów tropikalnych lasów deszczowych Ameryki Południowej.
Zbiory zależne od warunków w dżungli
Ponieważ człowiek nie ingeruje w środowisko, w którym występują orzechy brazylijskie, wielkość zbiorów w danym roku zależy bezpośrednio od warunków panujących w dżungli, takich jak ilość opadów czy naturalne cykle klimatyczne. Dobrym przykładem jest rok 2017, kiedy zbiory orzechów brazylijskich spadły o około 70% w porównaniu z rokiem 2016. Przyczyną były mniejsze opady deszczu, co przełożyło się również na wyraźny wzrost cen orzechów brazylijskich na rynku światowym.
Agouti – naturalni „plantatorzy” drzew orzechów brazylijskich
O naturalne odnawianie drzew orzechów brazylijskich dba również sama przyroda, a konkretnie gryzonie agouti zamieszkujące lasy Ameryki Południowej. Zwierzęta te, przypominające duże, bezogonowe wiewiórki, należą do nielicznych gatunków zdolnych do rozbicia twardej skorupy owoców orzesznicy za pomocą silnych, dłutowatych zębów.
Po zaspokojeniu głodu agouti zakopują pozostałe nasiona w ziemi, a o wielu z nich z czasem zapominają. Zakopane nasiona mogą pozostawać w glebie przez lata, czekając na sprzyjające warunki środowiskowe, dzięki czemu z czasem wyrastają z nich nowe drzewa orzecha brazylijskiego.
Autor: Charles J Sharp / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)
Naturalne zapylanie bez ingerencji człowieka
Również zapylanie drzew przebiega w sposób całkowicie naturalny. Odpowiadają za nie specjalistyczne pszczoły z grupy Euglossini, które odwiedzają kwiaty orzesznicy, zbierając nektar i przenosząc pyłek między drzewami. Dzięki temu możliwe jest powstawanie owoców zawierających orzechy brazylijskie, bez jakiejkolwiek ingerencji człowieka.
Zobacz też: Orzechy brazylijskie z Brazylii i orzechy brazylijskie z Boliwii – czym się różnią?
Jak zbiera się orzechy brazylijskie?
Zbieranie orzechów brazylijskich odbywa się ręcznie i w pełni naturalnie, bez ingerencji w ekosystem lasu deszczowego.
Owoce orzecha brazylijskiego – jak wyglądają przed zbiorem
Owoce orzechów amazońskich rosnące na drzewach w ogóle nie przypominają tych, które finalnie widzimy na półkach sklepowych. Z wyglądu podobne są do kokosa, a ich skorupy mają zwykle od 10 do 15 centymetrów średnicy. We wnętrzu półksiężycowych łupin rosną orzechy (nasiona) zawinięte w brązową skórkę. W każdym takim “kokosie” znajduje się zwykle od 18 do 20 orzechów. Od grudnia do marca orzechy zaczynają spadać z drzew.
Kim są castañeros i jak wygląda zbiór orzechów?
Zbieraniem orzechów zajmują się mieszkańcy pobliskich wsi zwani castañeros. Na tych terenach ze zbierania orzechów brazylijskich żyją nie tylko całe rodziny, ale również wioski. Castañeros na czas zbiorów przenoszą się zwykle do amazońskiego lasu, gdzie budują swoje obozy i wędrują po rozległych obszarach dżungli w poszukiwaniu orzechów amazońskich. Zbieracze orzechów amazońskich są przeszkoleni w zakresie promowania zrównoważonego i odpowiedzialnego użytkowania zasobów lasu deszczowego.
Ręczne otwieranie i transport orzechów
Każdego „kokosa” otwierają maczetą, umieszczają nasiona w workach i zabierają je do zakładów przetwórczych w pobliskich miastach, gdzie orzechy są sprawdzane pod kątem jakości, a następnie obierane i suszone.
Cooperacre – odpowiedzialne zbieractwo i ochrona lasów
W związku z tym, że zbieraniem orzechów zajmuje się pokaźna rzesza ludności tamtych terenów, trzeba było zadbać o to, aby to, aby zbieractwo nie zaburzało naturalnego ekosystemu lasu, a jednocześnie przynosiło zakładane zyski. Z myślą o intensyfikacji zbiorów, a jednocześnie ochronie lasów w grudniu 2001 r. w Brazylii powstała Cooperativa Central de Comercialização Extrativista do Acre (Cooperacre). Cooperacre zrzesza 25 spółdzielni i stowarzyszeń rozmieszczonych w ponad 10 gminach w stanie Acre, a jej zadaniem jest organizacja pracy ponad 1800 rodzin zbieraczy w regionach Alto Acre, Baixo Acre i Purus. Produkty Cooperacre, głównie orzechy, są certyfikowane jako produkty całkowicie ekologiczne i wolne od wszelkiego rodzaju toksyn, co gwarantuje wiarygodność i popyt głównych światowych gałęzi przemysłu spożywczego. Dzięki temu konsumenci mogą mieć pewność, że orzechy brazylijskie pochodzą z odpowiedzialnych źródeł i są pozyskiwane z poszanowaniem środowiska naturalnego.
Przetwarzanie orzechów brazylijskich
Choć orzechy brazylijskie są produktem dziko pozyskiwanym, przed trafieniem do sprzedaży przechodzą rygorystyczny proces kontroli jakości.
W zakładzie przetwórczym orzechy w skorupkach przechodzą szereg procesów i kontroli, które zapewniają wyeliminowanie produktów niskiej jakości.
- Najpierw są sprawdzane pod kątem pleśni, a następnie szybko suszone w temperaturze 131 ° C, a następnie poddawane próbie wilgotności.
- W kolejnym etapie obróbki orzechy (wciąż w skorupkach) są gotowane na parze pod ciśnieniem 40 psi przez 10 sekund w celu oczyszczenia i sterylizacji zewnętrznych warstw. Następnie orzechy są łuskane i sortowane, wybierane są tylko egzemplarze spełniające wszystkie normy jakości.
- Po etapie sortowania i poddaniu ich dokładnym testom chemicznym na obecność aflatoksyn orzechy są ważone, testowane pod kątem wilgotności i sortowane ponownie.
- Wszystkie orzechy poddawane są ostatecznej dekontaminacji parą (48 sekund w temperaturze 177 ° C) przed schłodzeniem i ostatecznym testem na obecność drobnoustrojów i aflatoksyn.
Dzięki temu procesowi do sprzedaży trafiają wyłącznie orzechy spełniające normy bezpieczeństwa żywności, wolne od pleśni i aflatoksyn.
Tak przygotowane orzechy zamyka się w worki próżniowe i pozostawia się na palecie przez dwa do trzech dni, aby sprawdzić, czy dostało się do nich powietrze. Jeśli nie dostało się powietrze, kartony są zamykane i uszczelnione taśmą gumową i przygotowywane do wysyłki. W takiej formie są wysyłane w świat — trafiają do nas, do sklepu Go4taste.pl
Jak widać, w całym procesie uprawy i produkcji orzechów brazylijskich nie są stosowane żadne środki chemiczne ani konserwanty. Orzechy brazylijskie są produktem naturalnym, a ich sposób pozyskiwania i przetwarzania spełnia założenia produkcji ekologicznej, nawet jeśli nie zawsze są oznaczone certyfikatem BIO.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o orzechach brazylijskich przeczytaj artykuł: Orzechy brazylijskie – właściwości.
FAQ – orzechy brazylijskie i certyfikat BIO
Tak, orzechy brazylijskie mogą być ekologiczne nawet bez formalnego certyfikatu BIO. Wynika to z faktu, że są pozyskiwane z naturalnych obszarów lasów deszczowych i nie pochodzą z plantacji, na których stosuje się nawozy sztuczne czy środki ochrony roślin. Ich sposób zbioru odpowiada zasadom produkcji zgodnej z naturą, mimo że nie zawsze podlega procesowi certyfikacji.
Orzechy brazylijskie rosną dziko w tropikalnych lasach deszczowych Ameryki Południowej, głównie na terenach Boliwii, Brazylii i Peru. Występują wyłącznie w naturalnym ekosystemie dżungli i nie są uprawiane na komercyjnych plantacjach.
Tak, orzechy brazylijskie są bezpieczne również wtedy, gdy nie posiadają certyfikatu BIO. Przed dopuszczeniem do sprzedaży przechodzą szczegółowe kontrole jakości, w tym badania na obecność pleśni i aflatoksyn. Dzięki temu konsumenci mogą mieć pewność, że produkt spełnia normy bezpieczeństwa żywności.
