Olej z pestek dyni – właściwości, jak stosować, kiedy pić i przeciwwskazania

Olej z pestek dyni to jeden z najczęściej wybieranych olejów roślinnych o właściwościach prozdrowotnych. Na co pomaga, jak go stosować i kiedy najlepiej pić, aby wykorzystać jego potencjał?

Z czego powstaje olej z pestek dyni tłoczony na zimno?

Pierwsze pisemne wzmianki o stosowaniu oleju z pestek dyni w Europie pochodzą z 1697 roku. Obecnie największą popularnością cieszy się na terenie Austrii, Węgier, Słowenii i Chorwacji. Ceniony jest ze względu na swoje walory smakowe i właściwości prozdrowotne.
Olej z pestek dyni tłoczony jest na gorąco lub na zimno. Olej tłoczony na gorąco ma mniej składników odżywczych, ponieważ niszczone są przez wysoka temperaturę. Olej z dyni tłoczony na zimno nie traci składników odżywczych zawartych w pestkach. Pestki na początku zostają pozbawione resztek miąższu. Następnie są kruszone i tłoczone w nowoczesnych prasach stalowych. Olej z pestek dyni tłoczony na zimno wykorzystywany jest w kuchni oraz kosmetyce. Ma lekko orzechowy smak, który podkreśla wykwintność dań.

Olej dyniowy i jego wartości odżywcze

Olej z pestek dyni to produkt wysokokaloryczny – dostarcza około 867 kcal w 100 g, co wynika z faktu, że składa się niemal wyłącznie z tłuszczów roślinnych.

W jego składzie dominują:

• wielonienasycone kwasy tłuszczowe (ok. 48 g / 100 g)
• jednonienasycone kwasy tłuszczowe (ok. 32 g / 100 g)
• nasycone kwasy tłuszczowe (ok. 18 g / 100 g)

Taki profil tłuszczowy jest typowy dla olejów roślinnych i sprawia, że olej z pestek dyni może być wartościowym uzupełnieniem zbilansowanej diety.

Olej tłoczony na zimno zawiera również naturalnie występujące związki bioaktywne, w tym:

• witaminę E (tokoferole), która działa jako antyoksydant,
• fitosterole, wspierające gospodarkę lipidową,
• karotenoidy, które mogą wspierać ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.

Warto podkreślić, że jako produkt tłuszczowy olej z pestek dyni nie jest istotnym źródłem błonnika ani większości witamin rozpuszczalnych w wodzie (np. witaminy C). Zawartość składników mineralnych również jest ograniczona.

Olej z pestek dyni dostarcza głównie kwasów tłuszczowych omega-6, natomiast ilości kwasów omega-3 są niewielkie.

Na co pomaga olej z pestek dyni?

Olej z pestek dyni znajduje zastosowanie przede wszystkim jako naturalne wsparcie w konkretnych dolegliwościach i obszarach zdrowia. Najczęściej stosuje się go w celu poprawy pracy układu moczowego, kondycji skóry i włosów oraz wsparcia serca.

Najczęstsze zastosowania oleju z pestek dyni

Olej z pestek dyni – właściwości zdrowotne

Olej z pestek dyni to wartościowy składnik diety, który może wspierać organizm na wielu poziomach. Jego działanie wynika głównie z obecności nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz związków o właściwościach antyoksydacyjnych.

Olej z pestek dyni na prostatę i układ moczowy

Regularne spożywanie oleju z pestek dyni może wspierać funkcjonowanie prostaty i łagodzić niektóre objawy związane z jej powiększeniem. Wskazują na to wybrane badania kliniczne.
Olej może również wspomagać pracę pęcherza moczowego i zmniejszać jego nadreaktywność, co objawia się m.in. częstszym oddawaniem moczu, szczególnie w nocy. Pełen przewodnik o najlepszych olejach — jaki olej jest najzdrowszy — z porównaniem oleju z pestek dyni z innymi olejami.

Olej z pestek dyni na włosy i skórę

Olej z pestek dyni jest często stosowany jako element wspierający kondycję włosów i skóry. Może ograniczać wypadanie włosów oraz poprawiać ich ogólną kondycję, choć efekty zależą od wielu czynników, w tym diety i stanu zdrowia.
Dzięki właściwościom nawilżającym i regenerującym może również wspierać pielęgnację skóry, łagodzić podrażnienia oraz wspomagać proces gojenia zmian trądzikowych.

Olej z pestek dyni sprawdza się też w kosmetyce — sprawdź olej z pestek dyni pomoże na włosy i wygładzi zmarszczki: jak go stosować.

Olej z pestek dyni na serce i cholesterol

Zawarte w oleju nienasycone kwasy tłuszczowe mogą wspierać utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu oraz korzystnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy.
Olej wykazuje także działanie przeciwzapalne i może wspierać kontrolę ciśnienia krwi jako element zbilansowanej diety.

Inne potencjalne właściwości oleju z pestek dyni

Olej z pestek dyni bywa również stosowany pomocniczo w innych obszarach zdrowia, jednak wiele z tych zastosowań wymaga dalszych badań.

Może:

• wspierać ogólne samopoczucie i nastrój,
• łagodzić niektóre objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca,
• wykazywać działanie antyoksydacyjne, pomagając chronić komórki przed stresem oksydacyjnym,
• wspierać procesy trawienne, choć nie jest istotnym źródłem błonnika,
• być stosowany wspomagająco w pielęgnacji skóry (np. przy cellulicie czy rozstępach).

Niektóre źródła wskazują również na potencjalne działanie przeciwpasożytnicze, jednak w tym zakresie brakuje jednoznacznych dowodów potwierdzających skuteczność u ludzi.

Do czego używać oleju z pestek dyni w kuchni?

Olej z pestek dyni najlepiej stosować na zimno, jako dodatek do potraw. Dzięki intensywnemu, lekko orzechowemu smakowi dobrze sprawdza się w daniach wytrawnych i niektórych deserach.

Do jakich potraw pasuje olej z pestek dyni?

Olej z pestek dyni jest bardzo uniwersalny i można go stosować jako uzupełnienie wielu dań:

Na zimno:

• do sałatek i surówek,
• jako składnik dressingów i sosów,
• do twarożków i past kanapkowych,

Do gotowych potraw:

• jako dodatek do zup (np. kremów),
• do kasz, ryżu i warzyw,
• do serów (np. twarogu lub mozzarelli),

W kuchni na słodko:

• do deserów (np. lodów, jogurtów, owsianek),
• jako dodatek do serników lub ciast,

W kuchni austriackiej olej z pestek dyni często stosuje się jako dodatek do prostych potraw, podkreślający ich smak.

Jak stosować olej z pestek dyni?

Olej z pestek dyni najlepiej spożywać na zimno, bez podgrzewania. Można go:

• pić bezpośrednio (np. rano),
• dodawać do sałatek i surówek,
• stosować jako składnik dressingów lub past.

Nie zaleca się używania go do smażenia, ponieważ wysoka temperatura może obniżyć jego wartość odżywczą.

Olej z pestek dyni – dawkowanie

Olej z pestek dyni najlepiej stosować w umiarkowanych ilościach jako element codziennej diety. Zalecane dawkowanie może się różnić w zależności od celu stosowania oraz indywidualnych potrzeb organizmu.

Ile oleju z pestek dyni dziennie?

Najczęściej rekomendowana ilość to:

• 1–2 łyżeczki dziennie (ok. 5–10 ml) – w celach profilaktycznych
• 1 łyżka dziennie (ok. 10–15 ml) – jako uzupełnienie diety

Regularność jest ważniejsza niż jednorazowo większe dawki.

Zastosowanie oleju dyniowego jako domowego kosmetyku

Olej z pestek dyni tłoczony na zimno nawilża skórę, zmniejsza widoczność zmarszczek, wspomaga walkę z trądzikiem oraz przyspiesza regenerację skóry. Przed zastosowaniem na skórę, warto rozcieńczyć go z wodą, ponieważ ma intensywny ciemny kolor i może pozostawić plamy na skórze.
Regularne spożywanie przez kilka miesięcy oleju z pestek dyni tłoczonego na zimno przyspiesza porost włosów, aż o 40%. Wcieranie oleju we włosy, wzmacnia je i odżywia.

Olej z pestek dyni dla dzieci

Olej z pestek dyni można podawać również dzieciom. Optymalna dawka to jedna łyżeczka dziennie dla dziecka do 9 roku życia. Olej dostarcza maluchowi niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, poprawia pamięć i wzmacnia odporność. Przed zastosowaniem oleju warto skonsultować się z pediatrą.

Jak przechowywać olej z pestek dyni?

Średni okres przydatności do spożycia oleju z pestek o nadziei wynosi od sześciu do dwunastu miesięcy. Wszystko zależy od tego, w jaki sposób produkt jest przechowywany. Warto pamiętać, że wystawienie oleju na działanie ciepła czy promieni słonecznych może pozbawić go jego cennych właściwości odżywczych i doprowadzić do szybszego psucia.

Olej z pestek dyni trzeba przechowywać w temp. do 20°C w ciemnym miejscu. Nie może być wystawiony na promienie światła słonecznego. Dzięki temu dłużej nadaje się do spożycia i nie traci swoich właściwości prozdrowotnych.

Po otwarciu butelki często zaleca się przechowywanie oleju dyniowego w lodówce. Olej wyjęty z lodówki przed podaniem do potrawy pozostawić na chwilę aż ogrzeje się do temperatury pokojowej.

Olej z pestek dyni styryjskiej z Austrii — tłoczony na zimno, intensywnie ciemnozielony, prażono-orzechowy w smaku — znajdziesz w naszej ofercie olejów.

Olej z pestek dyni – możliwe skutki uboczne

Olej z pestek dyni jest ogólnie bardzo dobrze tolerowany przez organizm. Jakiekolwiek problemy mogą pojawić się, kiedy wyraźnie przekroczymy rekomendowaną dzienną dawkę. Wówczas mogą pojawić się pewne skutki uboczne. Zazwyczaj objawiają się problemami żołądkowo-jelitowymi jak biegunki czy bóle brzucha. Czasami mogą również pojawić się też stany zapalne skóry i problemy z sercem.

Aby cieszyć się ze wszystkich terapeutycznych korzyści, wystarczy spożywać nie więcej niż dwie łyżeczki dziennie oleju, czyli około 800 mg. Olej dniowy w spożywany z odpowiednich ilościach lub w wersji rozcieńczonej jest bezpieczny i nie ma poważniejszych skutków ubocznych.

Olej z pestek dyni – przeciwwskazania

• Oleju z pestek dyni nie powinny stosować osoby uczulone na dynie. Chociaż alergię na produkty pochodzące z pestek dyni są stosunkowo rzadkie, nie należy wykluczać tego typu zagrożenia. Pestki dyni podobnie jak każdy produkt naturalny może wywołać reakcję alergiczną. Jeżeli zaobserwujesz jakiekolwiek symptomy uczulenia po spożyciu oleju dyniowego np. swędzenie, wysypkę, a nawet duszności w klatce piersiowej należy zgłosić się do lekarza
• Nie zaleca się również stosowania oleju z pestek dyni przez kobiety w ciąży i karmiące piersią, ponieważ nie ma badań, które potwierdzałyby bezpieczeństwo stosowania.
• Nie zaleca się stosowania oleju z pestek dyni u pacjentów z kamicą żółciową, ponieważ sprzyja wydalaniu żółci, co będzie szkodliwe dla pacjentów z kamicą żółciową.
• Nie jest również polecana dla diabetyków, przy poprawie metabolizmu lipidów u pacjentów z cukrzycą może doprowadzić do hiperglikemii.
• Ostrożność powinny zachować osoby zażywające leki na nadciśnienie. Badania przeprowadzone na szczurach z samoistnym nadciśnieniem wykazały, że olej z pestek dyni może mieć działanie hipotensyjne i wpływać na obniżenie ciśnienia. [4] Spożywanie oleju z pestek dyni wraz z lekami na nadciśnienie takim jak felodypina i kaptopryl może wzmocnić ich działanie. Z tego powodu osoby zażywające te leki przed rozpoczęciem wprowadzeniem oleju dyniowego diety powinny skonsultować się z lekarzem.