Które orzechy są najzdrowsze? To zależy od tego, czego potrzebuje Twój organizm. Różne rodzaje orzechów dostarczają innych składników – jedne są lepsze dla serca, inne sprawdzą się na diecie, a jeszcze inne wyróżniają się wysoką zawartością witamin i minerałów. W tym artykule znajdziesz ranking najzdrowszych orzechów, porównanie ich wartości odżywczych oraz praktyczne wskazówki, które orzechy wybrać w zależności od celu zdrowotnego.
Co zawierają orzechy?
Orzechy to bogactwo cennych składników odżywczych, które wspierają zdrowie i dobre samopoczucie. Są źródłem zdrowych tłuszczów, w tym jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które korzystnie wpływają na serce. Dostarczają również białka roślinnego, błonnika wspomagającego trawienie oraz wielu minerałów, takich jak magnez, potas i selen. Dodatkowo orzechy zawierają witaminy, w tym witaminę E, silny antyoksydant chroniący komórki przed stresem oksydacyjnym. Regularne spożywanie orzechów to smaczny i naturalny sposób na wzbogacenie diety w wartościowe składniki odżywcze.
- Kwasy tłuszczowe nasycone – najwięcej w orzechach makadamia i orzechach brazylijskich.
- Kwasy tłuszczowe jednonienasycone – najwięcej w orzechach makadamia, laskowych i pekan.
- Kwasy tłuszczowe wielonienasycone – najwięcej w orzechach włoskich.
- Witamina E – najwięcej w migdałach i orzechach laskowych.
- Selen – najwięcej w orzechach brazylijskich.
- Białko – najwięcej w orzechach ziemnych.
- Błonnik – najwięcej w migdałach, orzechach ziemnych i pistacjach.
- Potas – najwięcej w pistacjach.Magnez – najwięcej w orzechach brazylijskich, migdałach i orzechach nerkowca.
Czy wszystkie orzechy są zdrowe?
Większość orzechów jest zdrowa i wartościowa, ale nie wszystkie w każdej formie i ilości. Orzechy dostarczają zdrowych tłuszczów, białka, błonnika oraz wielu witamin i minerałów, jednak różnią się kalorycznością i składem tłuszczów. Najkorzystniejsze dla zdrowia są orzechy naturalne, niesolone i nieprażone, spożywane w umiarkowanych porcjach. Nadmierne ilości lub orzechy z dodatkiem soli, cukru czy oleju mogą ograniczać ich prozdrowotne działanie.
Jakie orzechy są najzdrowsze dla człowieka?
Nie ma jednego rodzaju orzechów, który byłby najzdrowszy dla każdego – wszystko zależy od potrzeb organizmu. Orzechy włoskie wyróżniają się wysoką zawartością kwasów omega-3 i są szczególnie polecane dla serca oraz układu nerwowego. Migdały dostarczają dużo witaminy E i magnezu, wspierając odporność i zdrowie skóry. Pistacje mają stosunkowo mniej kalorii i dużo potasu, dlatego dobrze sprawdzają się w diecie osób aktywnych. Z kolei orzechy nerkowca i brazylijskie są cennym źródłem minerałów, takich jak miedź i selen. Najlepszym wyborem jest różnorodność i dopasowanie orzechów do własnych celów zdrowotnych.
Które orzechy mają najmniej kalorii?
Spośród najpopularniejszych orzechów najmniej kalorii zawierają pistacje, a także orzechy nerkowca i migdały. W porównaniu z pekanami, makadamią czy orzechami włoskimi mają one niższą zawartość tłuszczu w porcji, dzięki czemu są częściej wybierane na diecie redukcyjnej. Warto jednak pamiętać, że nawet mniej kaloryczne orzechy pozostają produktem energetycznym, dlatego kluczowe znaczenie ma wielkość porcji, a nie sam rodzaj orzechów.
Najzdrowsze orzechy – ranking
Ranking najzdrowszych orzechów to zestawienie najbardziej wartościowych pod względem odżywczym rodzajów orzechów. Ostateczny wybór zależy jednak od indywidualnych potrzeb i zapotrzebowania organizmu.
1. Orzechy włoskie
Orzechy włoskie przez wiele osób uznawane są za najzdrowsze. Kształtem przypominają ludzki mózg. Badanie[4] opublikowane w 2019 roku w czasopiśmie Nutrients udowodniło, że regularne jedzenie orzechów włoski przez osoby chorujące na depresję zmniejsza o 26% ryzyko wystąpienia depresji. W jednej porcji 28 g orzechów włoskich jest 185 kcal, 18,5 g tłuszczu, 4 g białka, 4 g węglowodanów. Orzechy włoskie są doskonałym źródłem miedzi (50% GDA), która niezbędna jest do produkcji enzymów do syntezy neuroprzekaźników. Miedź wspomaga również funkcje odpornościowe organizmu. Ponadto orzechy włoskie są bogate w mangan (42% dziennego zapotrzebowania) oraz magnez (11% dziennego zapotrzebowania).

2. Pistacje
Pistacje nazywane również zielonymi orzechami. Są świetnym źródłem składników odżywczych. W porównaniu z innymi orzechami zawierają mniej kalorii oraz tłuszczów. W jednej porcji 28 g pistacji jest 13 g tłuszczu, 6 g białka, 8 g węglowodanów i 3 g błonnika. Pistacje zawierają wiele cennych dla zdrowia witamin: A, B1 (21% GDA), B6 (28% GDA), B9 oraz fosforu (11% GDA). Są bogate w związki roślinne takie jak: luteina i zeaksantyna, antocyjany i flawonoidy. Mają działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające.
3. Orzechy pekan
Orzechy pekan mają łagodny smak, dzięki temu są popularnym składnikiem słodkich wypieków. Są bardzo kaloryczne, w porcji 28 g jest 201 kcal. Zawierają w porcji dużo tłuszczu 21 g oraz 3 g białka. Mają 4 g węglowodanów i 3 g błonnika. Są również źródłem witaminy B1 (11% GDA) oraz minerałów: cynku (13% GDA) i manganu (48% GDA). Zawierają związki fenolowe, dzięki temu są idealną przekąską po intensywnym treningu. Są również jednym z lepszych naturalnych źródeł beta-sitosterolu, który jest skuteczny w obniżaniu poziomu cholesterolu oraz w leczeniu prostaty.

Orzechy laskowe
Orzechy laskowe zawierają zdrowe tłuszcze i białko roślinne, dlatego zalecane są dla wegetarian. W jednej porcji 28 g orzechów laskowych jest 17 g tłuszczu, 5 g węglowodanów i 4 g białka. Są świetnym źródłem błonnika, w porcji jest 3 g. Oprócz tego zawierają wit. E (28% GDA) oraz minerałów: manganu (76% GDA), magnezu (11% GDA). Oprócz tego orzechy laskowe zawierają wiele cennych dla zdrowia związków roślinnych m.in. kwas galusowy, kwas kawowy i kwercetynę oraz epikatechina. Związki te mają działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne.
Migdały
Migdały są bardzo popularne ze względu na smak, bogactwo wartości odżywczych oraz niską cenę. Można je jeść na wiele różne sposoby, np. prażone jako mąka czy napój. W jednej porcji 28 g migdałów jest 170 kcal, w tym 15 g tłuszczu, 6 g białka oraz 6 g węglowodanów. Zawierają również 3 g błonnika. Migdały są świetnym źródłem wit. E (jedna porcja pokrywa 45% GDA), magnezu (19% GDA) i manganu (27% GDA). W 12-tygodniowym badaniu[5] przeprowadzonym na grupie 219 dorosłych mężczyzn udowodniono, że codzienne jedzenie 56 g migdałów znacząco obniża poziom złego cholesterolu, markerów stanu zapalnego i hemoglobiny A1C. W badaniu[6] opublikowanym w The American Journal of Clinical Nutrition udowodniono, że jedzenie porcji migdałów przez 14-tygodni zwiększa o 16% ruchomość plemników u mężczyzn.

Orzeszki ziemne
Orzeszki ziemne są bardzo popularne. W jednej porcji 28 g jest 13,5 g tłuszczu, 7 g białka, 6 g węglowodanów oraz 2,5 g błonnika pokarmowego. Są świetnym źródłem wit. B9 (17% GDA), B3 (23% GDA). Badanie[7] przeprowadzone na grupie ponad 200 000 ochotników wykazało, że jedzenie orzeszków ziemnych częściej niż dwa razy w tygodniu zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby serca.
Orzechy nerkowca
Orzechy nerkowca mają słodki smak i są chrupiące. Dzięki temu można je jeść solo jako przekąskę lub jako dodatek do dań. Można z nich również zrobić masło orzechowe. W jednej porcji 28 g orzechów nerkowca jest 155 kcal, 12 g tłuszczu, 9 g węglowodanów, 5 g białka i 1 g błonnika. Orzechy nerkowca są świetnym źródłem składników odżywczych, które są niezbędne dla zdrowia kości, czyli białka, wit. K (8% GDA), manganu (20% GDA), magnezu (20% GDA). Przegląd 5 badań[8] wykazał, że codzienne jedzenie porcji orzechów nerkowca obniża poziom ciśnienia krwi i poziomu trójglicerydów. Inna analiza naukowa[9] udowodniła, że osoby jedzące regularnie orzechy nerkowca mają niższy poziom insuliny we krwi oraz stosunek LDL-C/HDL-C.
Najlepsze orzechy wg kategorii
Dodatkowo przygotowaliśmy dla Was szczegółowe rankingi, które przedstawiają zawartość poszczególnych witamin, mikroelementów i innych składników odżywczych w różnych rodzajach orzechów. To doskonała wskazówka pomagająca w komponowaniu codziennej diety.
Podstawowe wartości odżywcze różnych typów orzechów (na 30 g)
Orzechy dostarczają dużą ilość energii, zdrowych tłuszczów i białka. Są świetnym dodatkiem do diety, wspierając funkcjonowanie organizmu i dostarczając kluczowych składników odżywczych. Pistacje wyróżniają się wysoką zawartością białka, a pekany dostarczają najwięcej tłuszczów.
| Rodzaj orzechów | Kalorie (kcal) | Białko (g) | Tłuszcze (g) | Węglowodany (g) |
| Orzechy włoskie | 196.2 | 4.57 | 19.56 | 4.11 |
| Pistacje | 168 | 6.05 | 13.60 | 8.15 |
| Pekany | 207.3 | 2.75 | 21.59 | 4.16 |
| Migdały | 173.7 | 6.34 | 14.98 | 6.46 |
| Orzechy laskowe | 188.4 | 4.49 | 18.23 | 5.01 |
| Orzeszki ziemne | 170.1 | 7.74 | 14.77 | 4.84 |
| Orzechy nerkowca | 165.9 | 5.47 | 13.15 | 9.06 |
Orzechy najbogatsze w witaminy
Orzechy są cennym źródłem witamin z grupy B, które wspierają metabolizm i funkcjonowanie układu nerwowego. Migdały wyróżniają się wysoką zawartością witaminy E, która działa jako silny antyoksydant.
| Rodzaj orzechów | Witaminy |
| Orzechy włoskie | B6 (9%), foliany (7%), E (1%), tiamina (8%), niacyna (2%) |
| Pistacje | B6 (30%), E (6%), foliany (4%), tiamina (22%), luteina + zeaksantyna (-) |
| Pekany | E (3%), tiamina (16%), K (1%), foliany (2%), beta-karoten (-) |
| Migdały | E (51%), B2 (26%), niacyna (7%), B5 (3%), tiamina (5%) |
| Orzechy laskowe | E (30%), K (4%), B6 (10%), foliany (8%), tiamina (16%) |
| Orzeszki ziemne | niacyna (23%), foliany (18%), E (17%), B5 (11%), tiamina (16%) |
| Orzechy nerkowca | K (8%), E (2%), B6 (7%), tiamina (11%), foliany (2%) |
Orzechy najbogatsze w minerały
Orzechy są doskonałym źródłem minerałów, takich jak magnez, fosfor czy miedź. Orzechy nerkowca są najbogatszym źródłem miedzi, która jest niezbędna do produkcji czerwonych krwinek i utrzymania zdrowia kości.
| Rodzaj orzechów | Minerały |
| Orzechy włoskie | Mangan (45%), Miedź (53%), Fosfor (8%), Magnez (11%), Cynk (8%) |
| Pistacje | Potas (7%), Fosfor (12%), Magnez (9%), Żelazo (7%), Mangan (16%) |
| Pekany | Mangan (59%), Miedź (40%), Cynk (12%), Żelazo (4%), Fosfor (7%) |
| Migdały | Magnez (19%), Fosfor (12%), Mangan (28%), Wapń (6%), Żelazo (6%) |
| Orzechy laskowe | Mangan (-), Miedź (58%), Magnez (12%), Fosfor (7%), Żelazo (8%) |
| Orzeszki ziemne | Magnez (12%), Fosfor (9%), Żelazo (8%), Mangan (25%), Miedź (38%) |
| Orzechy nerkowca | Miedź (73%), Fosfor (14%), Magnez (21%), Żelazo (11%), Cynk (16%) |
Najobficiej występujące składniki w każdym rodzaju orzechów
| Rodzaj orzechów | Składniki | Dzienne zapotrzebowanie (%) |
| Orzechy włoskie | Omega-3, mangan, miedź | 45%, 53%, 8% |
| Pistacje | potas, B6, fosfor | 7%, 30%, 12% |
| Pekany | tłuszcze nienasycone, mangan, miedź | 59%, 40%, 12% |
| Migdały | witamina E, magnez, B2 | 51%, 19%, 26% |
| Orzechy laskowe | witamina E, mangan, miedź | 30%, 58%, 12% |
| Orzeszki ziemne | niacyna, białko, magnez | 23%, 15%, 12% |
| Orzechy nerkowca | miedź, fosfor, żelazo | 73%, 14%, 11% |
Czym wyróżniają się poszczególne orzechy na tle innych?
Każdy rodzaj orzechów ma swoje unikalne właściwości. Orzechy włoskie dostarczają najwięcej kwasów omega-3, pistacje są liderem pod względem zawartości potasu, a migdały dostarczają dużą ilość witaminy E, wspierając zdrowie skóry.
| Rodzaj orzechów | Unikalne cechy |
| Orzechy włoskie | najwięcej kwasów omega-3, bogate w mangan i miedź |
| Pistacje | najwięcej potasu, wysokie B6, dużo luteiny i zeaksantyny |
| Pekany | najwięcej tłuszczów, wysoka zawartość manganu i miedzi |
| Migdały | najbogatsze w witaminę E, wysokie w magnez i B2 |
| Orzechy laskowe | najwyższa zawartość witaminy E po migdałach, bogate w mangan |
| Orzeszki ziemne | najwięcej niacyny i białka, dobre źródło magnezu |
| Orzechy nerkowca | wysoka zawartość miedzi i fosforu, bogate w żelazo |
Jakie orzechy wybrać? To zależy.
Każdy rodzaj orzechów ma swoje unikalne właściwości, dlatego warto wybrać te, które najlepiej wspierają Twój organizm. Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci dobrać odpowiednie orzechy do Twojej diety:
- Problemy sercowo-naczyniowe. Wybierz orzechy włoskie – są bogate w kwasy omega-3, które poprawiają funkcjonowanie układu krążenia i chronią serce. Migdały dostarczają zdrowych tłuszczów i witaminy E, pomagając obniżyć poziom złego cholesterolu. Pistacje natomiast mogą zmniejszać stany zapalne i poprawiać profil lipidowy.
- Chcesz obniżyć poziom cholesterolu? Postaw na orzechy włoskie, migdały i pistacje – udowodniono, że pomagają w redukcji „złego” cholesterolu LDL i trójglicerydów.
- Na stany zapalne. Orzechy włoskie i migdały zawierają składniki o działaniu przeciwzapalnym, które mogą pomóc w redukcji markerów stanu zapalnego w organizmie.
- Masz obniżony nastrój lub problemy z układem nerwowym? Sięgnij po orzechy nerkowca! Zawierają tryptofan, który pomaga w produkcji serotoniny – hormonu szczęścia, wpływającego na dobre samopoczucie.
- Niedobory selenu w diecie Orzechy brazylijskie to najlepsze naturalne źródło selenu, kluczowego dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy i odporności.
- Jesteś osobą aktywną fizycznie? Orzeszki ziemne to świetne źródło białka, które wspiera regenerację mięśni i budowę tkanki mięśniowej.
- Chcesz wzmocnić odporność? Orzechy laskowe i migdały dostarczają dużej ilości witaminy E, która chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i wspiera układ immunologiczny.
- Zależy Ci na profilaktyce nowotworowej? Pistacje zawierają gamma-tokoferol, który może chronić organizm przed zmianami nowotworowymi.
FAQ – najczęstsze pytania o najzdrowsze orzechy
Najzdrowsze orzechy na co dzień to te, które są naturalne, niesolone i spożywane w umiarkowanych ilościach. Dla większości osób dobrym wyborem są orzechy włoskie, migdały i pistacje, ponieważ dostarczają zdrowych tłuszczów, błonnika i kluczowych minerałów. Najlepsze efekty daje różnorodność, a nie jeden konkretny rodzaj.
Większość orzechów ma korzystny wpływ na zdrowie, ale nie wszystkie w każdej formie. Orzechy solone, prażone w oleju lub z dodatkiem cukru tracą część swoich właściwości. Najzdrowsze są orzechy surowe lub suche prażone, spożywane w rozsądnych porcjach.
Najmniej kalorii spośród popularnych orzechów mają pistacje, a także orzechy nerkowca i migdały. W porównaniu do makadamii czy pekanów zawierają mniej tłuszczu w porcji. Nadal są jednak produktem wysokokalorycznym, dlatego kluczowa jest kontrola ilości.
Dla zdrowia serca najlepsze są orzechy włoskie, które zawierają duże ilości kwasów omega-3. Korzystnie działają także migdały i pistacje, pomagające obniżać poziom „złego” cholesterolu LDL. Regularne, umiarkowane spożycie tych orzechów wspiera układ krążenia.
Na diecie redukcyjnej najlepiej sprawdzają się pistacje, migdały i orzechy nerkowca, ponieważ zawierają mniej kalorii niż inne orzechy i dobrze sycą. Dostarczają białka oraz błonnika, co pomaga kontrolować apetyt. Najważniejsze jest jednak pilnowanie porcji.
Bibliografia
- National Center for Biotechnology Information. (b.d.). Impact of nut consumption on health. PubMed Central. Pozyskano z: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7428648/ [dostęp: 10.02.2025].
- National Center for Biotechnology Information. (b.d.). The health benefits of nuts. PubMed Central. Pozyskano z: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5762129/ [dostęp: 10.02.2025].
- National Center for Biotechnology Information. (b.d.). Nut consumption and cardiovascular health. PubMed Central. Pozyskano z: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6013998/ [dostęp: 10.02.2025].
- MDPI. (b.d.). Nutritional benefits of nuts. Pozyskano z: https://www.mdpi.com/2072-6643/11/2/275 [dostęp: 10.02.2025].
- National Library of Medicine. (b.d.). Effects of nut intake on mental health. PubMed. Pozyskano z: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34249987/ [dostęp: 10.02.2025].
- American Journal of Clinical Nutrition. (b.d.). Nut consumption and metabolic syndrome. Pozyskano z: https://academic.oup.com/ajcn/article-abstract/108/5/953/5201549 [dostęp: 10.02.2025].
- National Center for Biotechnology Information. (b.d.). The health benefits of nuts. PubMed Central. Pozyskano z: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5762129/ [dostęp: 10.02.2025].
- National Center for Biotechnology Information. (b.d.). Nut consumption and type 2 diabetes. PubMed Central. Pozyskano z: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6573847/ [dostęp: 10.02.2025].
- National Center for Biotechnology Information. (b.d.). Nuts and oxidative stress reduction. PubMed Central. Pozyskano z: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6408729/ [dostęp: 10.02.2025].
