Czy pasta orzechowa i masło orzechowe to to samo? A może różnią się składem, sposobem produkcji albo właściwościami? Wiele osób używa tych nazw zamiennie, jednak w praktyce pojawiają się wątpliwości – zwłaszcza gdy na etykietach widnieją także określenia takie jak „krem orzechowy” czy „masa orzechowa”.
Czym różni się pasta orzechowa od masła orzechowego, skąd wynikają różnice w nazewnictwie oraz na co zwrócić uwagę przy wyborze produktu.
Masło orzechowe a pasta orzechowa – czy to to samo?
Tak – w praktyce pasta orzechowa i masło orzechowe to ten sam produkt. Różnica wynika głównie z nazewnictwa i przepisów UE, a nie ze składu czy sposobu produkcji.
Pasta orzechowa
Pasta orzechowa, smarowidło, krem orzechowy, czy wreszcie masło orzechowe to jedna i ta sama nazwa tego samego produktu spożywczego. Jeszcze kilka lat temu producenci używali ich zamiennie, chcąc być może uatrakcyjnić i wyróżnić swój produkt, nadając mu indywidualny, łatwo rozpoznawalny charakter.
Kupując więc pastę orzechową, otrzymasz ten sam zdrowy produkt pozbawiony jakichkolwiek podejrzanych dodatków, co zaopatrując się w masło orzechowe.
Przed zakupem takiego produktu warto sprawdzić, jaki jest jego skład. Wówczas ma się stuprocentową pewność dotyczącą tego, jaki konkretny produkt się wybiera i jaki jest jego skład. Najważniejsze, żeby produkt był pozbawiony takich dodatków jak olej palmowy. Dopuszczalne są proste dodatki smakowe, na przykład sól himalajska. Warte podkreślenia jest, że chociaż najpopularniejsze masło orzechowe wytwarza się z orzechów ziemnych, można je tworzyć z wielu innych rodzajów, takich jak pistacje czy orzechy nerkowca.
Zobacz też: Jak wybrać dobrą pastę orzechową?

Masło orzechowe a krem orzechowy – jaka jest różnica?
W kontekście produktów do smarowania określenia masło orzechowe i krem orzechowy bardzo często są stosowane zamiennie i odnoszą się do tego samego produktu – zmielonych orzechów o gładkiej konsystencji.
Trzeba jednak pamiętać, że „krem orzechowy” ma również drugie znaczenie. W cukiernictwie i domowych wypiekach krem orzechowy to masa przygotowywana do tortów, ciast czy deserów. Taki krem powstaje zazwyczaj na bazie masła, śmietanki, mascarpone lub budyniu z dodatkiem zmielonych orzechów albo pasty orzechowej. Nie jest to więc czysta pasta z orzechów, lecz gotowa masa do przekładania wypieków.
Dodatkowo w sprzedaży detalicznej nazwa „krem orzechowy” bywa używana wobec produktów zawierających cukier, oleje roślinne lub inne dodatki poprawiające smak i konsystencję.
Dlatego niezależnie od nazwy, warto zawsze sprawdzić skład produktu. Jeśli zależy nam na naturalnym wyrobie, najlepszym wyborem będzie pasta zawierająca 100% orzechów, bez zbędnych dodatków.
| Cecha | Pasta orzechowa (100%) | Masło orzechowe | Krem orzechowy (do smarowania) | Krem orzechowy (do tortów) |
|---|---|---|---|---|
| Podstawowy skład | 100% zmielonych orzechów | Najczęściej 100% orzechów (czasem z solą) | Orzechy + często cukier, olej, dodatki | Masło/śmietanka/mascarpone + orzechy lub pasta |
| Zawartość cukru | Brak (naturalna wersja) | Zwykle brak (naturalna wersja) | Często zawiera cukier | Zawiera cukier |
| Tłuszcze dodatkowe | Brak | Czasem dodatek oleju | Często oleje roślinne | Tłuszcz mleczny (masło/śmietanka) |
| Konsystencja | Gładka lub crunchy | Gładka lub crunchy | Bardziej kremowa, jednolita | Puszysta, deserowa |
| Zastosowanie | Kanapki, owsianki, koktajle, gotowanie | Jak wyżej | Smarowidło, desery | Przekładanie tortów, ciast |
| Czy to ten sam produkt? | — | Tak (różnica głównie w nazwie) | Nie zawsze – zależy od składu | Nie – to masa cukiernicza |
Dlaczego producenci używają nazwy „pasta”, „krem” zamiast „masło”?
Problemy z nazwą „masło orzechowe” wynikają bezpośrednio z przepisów Unii Europejskiej. Stało się to po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-422/16 z dnia 14 czerwca 2017 o treści:
“Wyroby wyłącznie roślinnego pochodzenia nie mogą, co do zasady, być wprowadzane do obrotu pod nazwami, które, jak nazwy „mleko”, „śmietana”, „ser”, „masło” lub „jogurt”, są zastrzeżone przez prawo Unii dla produktów pochodzenia zwierzęcego”.
Doszło do dużego zamieszania prawnego. Producenci obawiali się wysokich kar lub nawet wycofywania swoich produktów ze sklepów. Dlatego zmieniono nazwy na etykietach oraz w opisach produktów na stronach internetowych. Od 2018 zakazane jest używanie nazwy masło orzechowe.
Z tego powodu producenci musieli zacząć wykazywać się sporą kreatywnością w tworzeniu nowych nazw swoich znanych wyrobów. Stąd popularność określeń takich jak pasta orzechowa, krem orzechowy, czy miazga orzechowa. Sama technologia produkcji nie została jednak zmieniona. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku zwrotu mleko roślinne, które musiało zostać zmienione na napój roślinny.
Dlatego warto ponownie podkreślić, że masło i pasta orzechowe są tym samym produktem, o takich samych właściwościach i smaku.
FAQ – masło, krem, pasta orzechowa
Tak – w praktyce pasta orzechowa i masło orzechowe to ten sam produkt, czyli zmielone orzechy o gładkiej lub crunchy konsystencji. Różnica w nazwie wynika głównie z przepisów Unii Europejskiej dotyczących stosowania określenia „masło”. Skład i sposób produkcji pozostają takie same.
Często tak, ale nie zawsze. W sklepach nazwa „krem orzechowy” bywa używana zamiennie z masłem orzechowym, jednak niektóre kremy zawierają dodatki, takie jak cukier czy oleje roślinne. Dlatego warto sprawdzić skład produktu przed zakupem.
Zgodnie z przepisami UE nazwa „masło” jest zarezerwowana dla produktów mlecznych. Dlatego producenci coraz częściej stosują określenia takie jak pasta orzechowa czy krem orzechowy. Zmiana dotyczy nazewnictwa, a nie samego produktu.
Najczęściej nie. Określenie „masa orzechowa” jest używane zamiennie i zazwyczaj odnosi się do tego samego produktu – zmielonych orzechów. W kontekście cukierniczym może jednak oznaczać słodką masę do ciast lub tortów.