Jagody goji właściwości – na co pomagają, indeks glikemiczny, skutki uboczne

Jagody goji to jedne z najpopularniejszych owoców zaliczanych do tzw. superfoods. Zawierają wiele cennych składników odżywczych, w tym przeciwutleniacze, witaminy i minerały. Sprawdź, jakie właściwości mają jagody goji, na co mogą pomagać i dlaczego warto włączyć je do codziennej diety.

Co to są jagody goji?

Jagody goji to owoce kolcowoju tybetańskiego (Lycium barbarum) – krzewu należącego do rodziny psiankowatych. Roślina ta naturalnie występowała w Azji o umiarkowanym klimacie, głównie na terenach Chin, Mongolii, Korei i Japonii. Obecnie jest uprawiana również w wielu innych regionach świata, w tym w Europie i Ameryce Północnej.

Owoce goji są znane i wykorzystywane w tradycyjnej medycynie chińskiej oraz kuchni azjatyckiej od ponad 2000 lat. W dawnych wierzeniach przypisywano im wyjątkowe właściwości wzmacniające organizm i sprzyjające długowieczności. Współcześnie w Chinach nadal uznaje się je za składnik diety wspierający równowagę organizmu i ogólną witalność.

Nazwa „goji” została spopularyzowana w świecie zachodnim przez etnobotanika Bradley’a Dobosa i wywodzi się z fonetycznego zapisu nazwy używanej przez mieszkańców regionów Himalajów.

Na świecie występuje ponad 70 gatunków kolcowoju, jednak w handlu najczęściej spotyka się dwa: Lycium barbarum oraz Lycium chinense. Owoce mają niewielki rozmiar, intensywnie czerwony kolor i najczęściej trafiają do sprzedaży w formie suszonej, po wcześniejszym zebraniu i naturalnym procesie suszenia.

Na co pomagają jagody goji?

Jagody goji są cenione przede wszystkim ze względu na wysoką zawartość przeciwutleniaczy oraz witamin, zwłaszcza witaminy A i C. Dzięki temu mogą wspierać organizm w utrzymaniu dobrej kondycji i prawidłowego funkcjonowania wielu układów.

W diecie najczęściej wskazuje się ich potencjalny korzystny wpływ na:

• odporność organizmu
• zdrowie oczu (dzięki obecności zeaksantyny)
• utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi
• kondycję skóry
• pracę układu krążenia

Regularne spożywanie niewielkich ilości suszonych jagód goji może być wartościowym uzupełnieniem diety bogatej w przeciwutleniacze i błonnik.

Jakie właściwości mają jagody goji?

Jagody goji są cenione przede wszystkim za wysoką zawartość przeciwutleniaczy, witamin i składników mineralnych. Wspierają organizm m.in. dzięki obecności zeaksantyny, błonnika oraz witaminy A i C. Z tego powodu często uznaje się je za wartościowy element zdrowej i zbilansowanej diety.

Przeciwutleniacze wspierające oczy i skórę

Jedną z najczęściej wymienianych korzyści zdrowotnych są właściwości przeciwutleniające jagód goji. Owoce te zawierają duże ilości antyoksydantów, w tym przede wszystkim zeaksantyny – związku ważnego dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku. Przeciwutleniacze pomagają chronić komórki organizmu przed stresem oksydacyjnym wywoływanym m.in. przez zanieczyszczenia środowiska, dym czy promieniowanie.

Produkty bogate w przeciwutleniacze, takie jak jagody goji, są także dobrym źródłem błonnika pokarmowego i zwykle zawierają niewielkie ilości tłuszczów nasyconych, dlatego często pojawiają się w zaleceniach dotyczących zdrowej i zbilansowanej diety.

W niektórych badaniach obserwacyjnych zauważono również, że osoby starsze spożywające jagody goji przez kilka miesięcy wykazywały poprawę niektórych parametrów związanych ze zdrowiem oczu, m.in. mniejszą liczbę druzów (złogów w siatkówce). Należy jednak podkreślić, że potrzebne są dalsze badania, aby jednoznacznie potwierdzić te zależności.

Wpływ na poziom cukru we krwi

Niektóre badania sugerują, że jagody goji mogą wspierać utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Zawarte w nich związki bioaktywne mogą wpływać na poprawę tolerancji glukozy oraz wrażliwości organizmu na insulinę. Z tego względu owoce te bywają uwzględniane w dietach o niskim indeksie glikemicznym.

Wpływ na płodność i poziom testosteronu

W tradycyjnej medycynie chińskiej jagody goji od wieków były kojarzone ze wspieraniem witalności i płodności. Badania laboratoryjne prowadzone na zwierzętach wykazały, że ekstrakty z tych owoców mogą wpływać na poprawę parametrów nasienia oraz poziom testosteronu.

Należy jednak zaznaczyć, że większość dostępnych badań została przeprowadzona na modelach zwierzęcych. Dlatego nie można jednoznacznie stwierdzić, że spożywanie jagód goji wywołuje podobne efekty u ludzi.

Potencjalne wsparcie w kontroli masy ciała

Jagody goji są produktem o stosunkowo niskiej kaloryczności i jednocześnie zawierają błonnik pokarmowy. Dzięki temu mogą sprzyjać uczuciu sytości i stanowić zdrowszą alternatywę dla słodkich przekąsek. Ich naturalnie słodki smak sprawia, że często wykorzystuje się je jako dodatek do jogurtów, owsianki lub musli.

Włączenie niewielkich ilości jagód goji do zbilansowanej diety może więc wspierać kontrolę apetytu, jednak same w sobie nie stanowią środka odchudzającego.

Badania kliniczne

Jedno z badań klinicznych dotyczących jagód goji przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych na grupie 34 zdrowych osób dorosłych. Uczestnicy spożywali przez dwa tygodnie około 120 ml soku z goji dziennie. W porównaniu z grupą kontrolną odnotowano poprawę niektórych subiektywnych wskaźników samopoczucia, takich jak poziom energii, jakość snu czy nastrój.

Warto jednak podkreślić, że badanie to miało pewne ograniczenia. Liczba uczestników była niewielka, czas trwania krótki, a część wyników opierała się na subiektywnych ocenach ankietowych. Dlatego nie można na jego podstawie wyciągać jednoznacznych wniosków dotyczących wpływu jagód goji na zdrowie.

W innym badaniu klinicznym przeprowadzonym w Chinach wśród 75 pacjentów z zaawansowanymi nowotworami analizowano wpływ polisacharydów pochodzących z jagód goji jako dodatku do terapii immunologicznej. Wyniki sugerowały pewne potencjalne korzyści, jednak nie oznacza to, że spożywanie samych owoców może być skuteczną metodą leczenia chorób nowotworowych.

Badania laboratoryjne prowadzone na komórkach i zwierzętach wskazują również na możliwe działanie przeciwstarzeniowe oraz wspierające płodność. Należy jednak pamiętać, że wyniki takich eksperymentów nie zawsze przekładają się bezpośrednio na efekty u ludzi.

Jagody goji – wartości odżywcze

Nie bez powodu jagody goji zaliczają się do produktów określonych mianem superfoods. Owoce kolcowoju tybetańskiego to prawdziwa bomba witaminowa i cenne źródło mikroelementów i przeciwutleniaczy. Zaledwie jedna porcja jagód goi, która odpowiada 28 g, dostarcza aż 12% dziennego zapotrzebowania na żelazo i aż 20% na witaminę C. Jagody goji to jednocześnie prawdziwa kopalnia witaminy A, która w tym przypadku występuje w niesamowitej obfitości. Jedna porcja świeżych jagód goji zawiera aż 8500 IU witaminy A, co zapewnia aż 170% dziennego zapotrzebowania na ten składnik u osoby dorosłej.

Możemy liczyć tutaj na pokaźne zasoby błonnika pokarmowego. W przypadku jagód goji wynosi aż 8% dziennego zapotrzebowania. Z tego względu te owoce tak często wykorzystywane są w diecie odchudzającej.

Jagody goji – wartości odżywcze (28 g)

Warto wspomnieć, że wartości są bardzo zbliżone zarówno w przypadku świeżych, jak i suszonych jagód goji. W porównaniu z suszonymi spada nieznacznie koncentracja witaminy C, natomiast pozostałe składniki są na bardzo zbliżonym poziomie.

Jedną z zaskakujących zalet jagód goji, o których możesz nie wiedzieć, jest fakt, że każda porcja zawiera około 4 gramów białka na porcję i 18 różnych aminokwasów oraz ponad 20 innych pierwiastków śladowych, w tym cynk, żelazo, fosfor i ryboflawinę (witamina B2). W jednej porcji jagody goji oferują więcej beta-karotenu niż marchew i więcej żelaza niż soja oraz szpinak, co czyni je doskonałym źródłem, aby powstrzymać niedobór żelaza.

Jaki mają indeks glikemiczny jagody goji?

Indeks glikemiczny jagód goji wynosi około 29, co oznacza, że należą do produktów o niskim IG.

Jagody goji jak widać mają znacznie niższy indeks glikemiczny niż większość owoców takich jak pomarańcze, melony, rodzynki czy nawet jabłka. Niski indeks glikemiczny oznacza, że po ich spożyciu w organizmie nie następuje gwałtowny wzrost poziomu cukru we krwi. Z tego punktu widzenia jest to również idealna przekąska dla osób na diecie odchudzającej. W ten sposób po zjedzeniu jagód goji nie masz ochoty na wysokowęglowodanowe, słodkie potrawy i przez to unikasz jedzenia słodyczy.

Jagody goji suszone – właściwości

Suszone jagody goji zachowują większość wartości odżywczych obecnych w świeżych owocach, dlatego są cenione jako składnik zdrowej diety. Zawierają m.in. przeciwutleniacze, błonnik pokarmowy, witaminę A, witaminę C oraz liczne minerały, takie jak żelazo czy cynk.

Dzięki temu suszone jagody goji mogą wspierać odporność organizmu, zdrowie oczu oraz prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia. Włączenie ich w niewielkich ilościach do codziennej diety pozwala również zwiększyć podaż błonnika i naturalnych antyoksydantów.

Jak stosować jagody goji w kuchni?

Jagody goji są popularnym składnikiem kuchni azjatyckiej, szczególnie chińskiej. W wersji wytrawnej mogą być dodawane do sałatek, chutneyów, zup kremów czy dań przygotowywanych na parze.

W krajach azjatyckich wykorzystuje się je również do produkcji napojów, wina lub octu, a także jako składnik potraw gotowanych.

Ze względu na swój naturalnie słodki smak jagody goji często stosuje się także w deserach. Można je dodawać do ciast, ciasteczek, muffinów, kompotów, puddingów ryżowych czy lodów. Przed użyciem w deserach warto je wcześniej namoczyć, np. przez kilka godzin w soku owocowym (np. z żurawiny, winogron lub granatu) albo w zielonej herbacie.

Jednym z najprostszych sposobów na włączenie ich do diety jest dodanie łyżki suszonych jagód goji do jogurtu, twarożku lub płatków śniadaniowych. Dobrze komponują się także z daniami mięsnymi, np. z indykiem lub chudą wieprzowiną. Zawarta w nich witamina C może dodatkowo wspierać wchłanianie żelaza z pożywienia.

Warto kupować jagody goji ze sprawdzonych źródeł. Niektóre tańsze produkty mogą zawierać siarczyny stosowane jako konserwanty, które u wrażliwych osób mogą wywoływać reakcje alergiczne.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o sposobach spożywania tych owoców, sprawdź nasz poradnik: Jak jeść jagody goji.

Jagody goji – skutki uboczne i przeciwwskazania

Na ogół i jagody goji są owocami, które dosyć dobrze tolerowane są przez organizm, chociaż istnieją pewne wyjątki. Przy niektórych chorobach i stanach należy wyeliminować lub mocno ograniczyć spożywanie tych owoców.

Wśród tych przeciwwskazań znajdują się między innymi:

Ciąża i karmienie piersią

Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny na ten czas odstawić spożywanie jagód goji. W owocach tych znajduje się substancja chemiczna betaina. To związek, który w niewielkich ilościach jest korzystny i pomaga między innymi oczyścić wątrobę. W nadmiarze może wywołać przedwczesne skurcze i zwiększa ryzyko poronienia lub przedwczesnego porodu.

Alergie

Jagody goji należą do owoców, których spożywanie może powodować reakcję alergiczną. Cechują się silnym potencjałem alergizującym i wysoką reaktywnością krzyżową, głównie z pomidorami, tytoniem, brzoskwiniami orzechami i bylicą piorun. Oznacza to, że osoby, które są uczulone na białko LTP znajdujące się w tych owocach, nie powinny spożywać również jagód goji.
Owoce te mogą powodować różne odczyny alergiczne takie jak: pokrzywkę (wysypki i obrzęki na skórze) dłoni, dłoni i warg, obrzęk (obrzęk spowodowany uwięzionym płynem), nieżyt nosa (katar), duszność (duszność), świąd (swędzenie na skórze) i dysfagia (trudności w połykaniu).

Niskie ciśnienie krwi

Jagody goji nie powinny być również spożywane przez osoby, które cierpią na niskie ciśnienie krwi. Z uwagi na to, że same jagody zawierają wiele składników, które wpływają obniżenie tego ciśnienia, ich jedzenie może spowodować jego nadmierny spadek, a tym samym pogorszenie naszego samopoczucia.

Wysokie ciśnienie krwi

Podobnie sprawa wygląda w przypadku osób, które spożywają leki na obniżenie ciśnienia krwi. Połączenie ich z jagodami goi, które również mają działanie obniżające, może doprowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia.

Jeżeli zdecydujesz się na wprowadzenie jagód goji do swojej diety, staraj się nie przekraczać dziennej zalecanej porcji. Nadmierne spożywanie niektórych składników odżywczych, takich jak błonnik, potas i selen, zawartych w jagodach goji może również powodować problemy trawienne.