W powszechnej świadomości jedynie woda jest najlepszym źródłem nawodnienia, a herbata może co najwyżej doprowadzić do odwodnienia organizmu. Czy więc herbata nawadnia, a może odwadnia? A jeśli tak, to w jakim stopniu? Ile jest w tym prawdy? Przyjrzyjmy się najczęstszym mitom na ten temat.
W powszechnej opinii krąży przekonanie, że herbata nie działa tak samo jak woda i że picie herbaty nie nawadnia organizmu w ten sam sposób. Co więcej, często powtarza się, że herbata ma działanie moczopędne, a zatem nie tylko nie nawadnia, ale wręcz sprawia, że tracimy płyny. Tyle na ten temat mówi ludowa mądrość. A ile jest w tym prawdy? Okazuje się, że niewiele. Najnowsze badania są w tej kwestii dość jednoznaczne.
Czy herbata nawadnia organizm?
Tak, herbata naprawdę nawadnia organizm. I nie jest to żadna wymyślona teoria.
Po pierwsze – herbata to w zasadzie prawie sama woda, więc naturalnie zalicza się do napojów nawadniających. Po drugie – i to najważniejsze – potwierdzają to badania naukowe.
W 2011 roku w British Journal of Nutrition opublikowano wyniki ciekawego badania. Okazało się, że czarna herbata, pita w umiarkowanych ilościach (do sześciu filiżanek dziennie), nawadnia dokładnie tak samo jak woda. Krótko mówiąc – nie ma różnicy w tym, czy sięgniemy po szklankę wody, czy po kubek herbaty.
Jak wyglądało badanie?
Uczestnicy dostawali do picia 4 albo 6 porcji czarnej herbaty (po 240 ml każda). To dawało odpowiednio 168 mg lub 252 mg kofeiny. Dla porównania, grupa kontrolna piła tyle samo… zwykłej, przegotowanej wody.
I co wyszło? Wyniki krwi i moczu nie różniły się między tymi, którzy pili herbatę, a tymi, którzy pili wodę.
Co to oznacza w praktyce?
Skoro w badaniu podawano naprawdę spore ilości herbaty (znacznie więcej niż przeciętnie pije się w Wielkiej Brytanii, bo tam to średnio jakieś 540 ml dziennie – czyli niecałe dwie i pół filiżanki), a mimo to nie było mowy o odwodnieniu, to spokojnie można powiedzieć jedno: herbata nawadnia organizm tak samo jak woda.
Kofeina w herbacie a działanie moczopędne
Największe zastrzeżenia dotyczące nawadniających właściwości herbaty wynikają z faktu, że w odróżnieniu od wody zawiera ona także inne składniki – między innymi kofeinę. A ta, jak wiadomo, działa moczopędnie. Z tego łatwo wysnuć prosty wniosek: picie herbaty może zwiększać potrzebę częstszego korzystania z toalety, a więc prowadzić do utraty płynów z organizmu.
W rzeczywistości jednak – zwłaszcza przy regularnym nawadnianiu – umiarkowane spożycie kofeiny wcale nie wpływa negatywnie na poziom nawodnienia.
Efekt odwodnienia mógłby pojawić się dopiero wtedy, gdybyśmy przyjmowali naprawdę wysokie dawki kofeiny – powyżej 6 mg na każdy kilogram masy ciała. W praktyce oznacza to ponad 3 litry mocno kofeinowej herbaty dziennie. Dopiero takie ilości mogłyby faktycznie zaburzyć gospodarkę płynami.
Podsumowując. Czy herbata odwadnia organizm?
Nie, herbata nie odwadnia organizmu – wręcz przeciwnie, nawadnia go tak samo skutecznie jak woda.
Powszechne przekonanie, że napoje kofeinowe, takie jak herbata, mogą mieć negatywny wpływ na nawodnienie, to w dużej mierze mit. Badania naukowe przeprowadzone z udziałem zdrowych mężczyzn wykazały, że czarna herbata nie różni się istotnie od wody pod względem utrzymywania prawidłowego nawodnienia.
Bibliografia:
- Ruxton, C. H. S., & Hart, V. A. (2011). Black tea is not significantly different from water in the maintenance of normal hydration in human subjects: Results from a randomized controlled trial. British Journal of Nutrition, 106(4), 588–595. https://doi.org/10.1017/S0007114511002289
- Killer, S. C., Blannin, A. K., & Jeukendrup, A. E. (2014). No evidence of dehydration with moderate daily coffee intake: A counterbalanced cross-over study in a free-living population. PLoS ONE, 9(1), e84154. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0084154
- Maughan, R. J., & Griffin, J. (2003). Caffeine ingestion and fluid balance: A review. Journal of Human Nutrition and Dietetics, 16(6), 411–420. https://doi.org/10.1046/j.1365-277X.2003.00477.x