Jackfruit (owoc chlebowca) to egzotyczny owoc o imponujących rozmiarach i wielu właściwościach prozdrowotnych. W Polsce najczęściej spotykany jest w formie suszonej przekąski. Dowiedz się, jakie wartości odżywcze ma jackfruit, jak smakuje i dlaczego warto włączyć go do swojej diety.
Co to jest jackfruit (owoc chlebowca)?
Jackfruit (Artocarpus heterophyllus), czyli owoc chlebowca różnolistnego. Chlebowiec różnolistny jest wiecznie zielonym drzewem, które wydaje około 200 owoców rocznie, a starsze okazy nawet do 500 owoców rocznie. Pochodzi z Indii, ale uprawianym m.in. w Ameryce Północnej i Południowej, Azji i Afryce.
Jak wygląda owoc chlebowca?
Owoce rosną na łodygach przy pniu. Dojrzałe owoce mają żółtobrązowy kolor i osiągają wagę 10-25 kg przy długości 30 do 100 cm. Skórka owoców jest kolczasta, twarda i lekko gumowata.
Dojrzałe owoce mają słodki owocowy smak. Niedojrzałe owoce mają naturalny smak, dzięki temu świetnie komponują się z pikantnymi potrawami. Miąższ ma konsystencję podobną do mięsa, dlatego bardzo często stosowany jest przez wegetarian i wegan.
Wartości odżywcze jackfruit
Jackfruit, czyli owoc chlebowca, jest źródłem węglowodanów, witamin oraz minerałów wspierających prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Wartości odżywcze różnią się w zależności od formy – świeży jackfruit ma mniej kalorii, natomiast suszone owoce chlebowca są bardziej skoncentrowane i kaloryczne.
W 100 g świeżego jackfruit znajduje się około 95 kcal, natomiast 100 g suszonego chlebowca dostarcza około 330 kcal. Owoce te zawierają niewielkie ilości tłuszczu i białka, natomiast są bogate w węglowodany.
Jackfruit jest także źródłem wielu witamin i składników mineralnych, takich jak witamina C, witaminy z grupy B, potas, wapń, żelazo czy magnez. Dodatkowo zawiera związki bioaktywne – m.in. fenole, flawonoidy i karotenoidy, które wykazują właściwości przeciwutleniające i pomagają chronić komórki organizmu przed działaniem wolnych rodników.
Warto jednak pamiętać, że suszone owoce chlebowca zawierają więcej naturalnych cukrów, dlatego najlepiej spożywać je w umiarkowanych ilościach, np. jako dodatek do owsianki, jogurtu lub mieszanek bakaliowych.
Jackfruit świeży vs chlebowiec suszony – wartości odżywcze (100 g)
| Składnik | Jackfruit świeży | Chlebowiec suszony |
|---|---|---|
| Kalorie | 95 kcal | 330 kcal |
| Węglowodany | ok. 23,5 g | ok. 80–85 g |
| Białko | ok. 2 g | ok. 2,1 g |
| Tłuszcz | ok. 0,6–1,1 g | ok. 1,1 g |
| Wapń | 24 mg | 80 mg |
| Żelazo | 0,23 mg | 0,72 mg |
| Potas | 448 mg | — |
| Sód | 2 mg | 36 mg |
| Witamina C | 13,7 mg | 0 mg |
Ile kalorii ma jackfruit?
Kaloryczność jackfruit zależy od tego, czy spożywamy go w formie świeżej czy suszonej. Podczas suszenia z owocu usuwana jest woda, dlatego suszone owoce chlebowca mają znacznie więcej kalorii w 100 g produktu.
Jackfruit świeży vs suszony – kalorie
| Produkt | Kalorie (100 g) |
|---|---|
| Jackfruit świeży | ok. 95 kcal |
| Chlebowiec suszony | ok. 359 kcal |
Indeks glikemiczny jackfruit – czy suszony chlebowiec podnosi cukier?
Indeks glikemiczny jackfruit wynosi około 65, co oznacza, że owoc chlebowca ma średni indeks glikemiczny. W praktyce oznacza to umiarkowany wpływ na poziom cukru we krwi w porównaniu z produktami o wysokim IG.
Badania prowadzone przez Sydney University’s Glycaemic Index Research Service pokazują, że potrawa przygotowana z zielonego jackfruita zawierająca 15 g węglowodanów ma:
- indeks glikemiczny (IG): około 65
- ładunek glikemiczny (GL): około 10
Dla porównania popularny ryż do risotto ma IG około 69 i znacznie wyższy ładunek glikemiczny (GL ≈ 31). Oznacza to, że produkty na bazie jackfruita mogą powodować wolniejszy wzrost poziomu glukozy we krwi niż niektóre produkty zbożowe.
Suszony chlebowiec – indeks glikemiczny
W przypadku suszonego chlebowca indeks glikemiczny jest zwykle wyższy niż w świeżym owocu. Dzieje się tak dlatego, że podczas suszenia usuwana jest woda, a zawartość naturalnych cukrów w produkcie staje się bardziej skoncentrowana.
Dlatego osoby dbające o poziom glukozy we krwi powinny:
- wybierać suszony jackfruit bez dodatku cukru,
- spożywać go w umiarkowanych porcjach,
- łączyć go z produktami bogatymi w błonnik lub białko, które spowalniają wchłanianie cukrów.
Mimo wyższej kaloryczności suszony chlebowiec może być wartościowym elementem diety, ponieważ dostarcza potasu, witamin z grupy B oraz przeciwutleniaczy.
Właściwości jackfruit – dlaczego warto go jeść?
Owoce chlebowca dzięki zawartości wielu składników odżywczych i witamin mają wiele prozdrowotnych właściwości:
Wspomagają odporność organizmu
Owoce jackfruit wspomagają układ immunologiczny w walce z infekcjami. Jest to spowodowane dużą zawartością witaminy C i przeciwutleniaczy, które zwalczają wolne rodniki wywołujące m.in. stan zapalny i choroby nowotworowe.
Wspiera pracę układu sercowo- naczyniowego
Jest świetnym źródłem potasu, który wspomaga regulowanie ilości sodu w organizmie. Nadwyżka sodu może doprowadzić do uszkodzenia tętnic i serca. Potas wspiera prawidłową pracę serca.
Wspomaga trawienie
Jackfruit jest świetnym źródłem błonnika pokarmowego rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego. Dzięki temu przyspiesza przemianę materii i ułatwia wypróżnianie. Świeże owoce są niskokaloryczne, dzięki temu mogą go również stosować osoby będące na diecie odchudzającej.
Zapobiega powstawaniu nowotworów
Owoce te są bogate w przeciwutleniacze, flawonoidy i składniki odżywcze. Przeciwutleniacze zapobiegają występowaniu wolnych rodników, które powodują m.in. choroby nowotworowe.
Poprawia wzrok
Owoce chlebowca są bogate w witaminę A, która jest niezbędna dla zdrowia oczu m.in. zapobiegania powstawaniu zaćmy i zwyrodnieniu siatkówki. Witamina A ma działanie przeciwutleniające, dzięki temu chroni również oczy przed działaniem wolnych rodników oraz intensywnymi i szkodliwymi falami świetlnymi, np. promieniowaniem ultrafioletowym.
Opóźnia procesy starzenia się
Dżakfrut jest doskonałym źródłem przeciwutleniaczy i witaminy A, które zwalczają wolne rodniki, wywołane przez stres oksydacyjny. Dzięki temu zostaje spowolniony procesy starzenia się skóry.
Wzmacnia układ kostny
Owoce zawierają wapń i potas, dzięki temu wzmacniają układ kostny oraz zmniejszają ilość tych minerałów wydalanych przez nerki. Jackfruit wspomaga również leczenie osteoporozy.
Zapobiega anemii
Jackfruit zawiera dużą ilość łatwo przyswajalnego żelaza, dzięki temu zapobiega anemii. Zawiera również wit. C, która wspomaga wchłanianie żelaza.
Łagodzi objawy astmy
Te egzotyczne owoce pomagają łagodzić objawy astmy, zwłaszcza gdy są wywołane przez zanieczyszczenia środowiska. Eliminują również wolne rodniki wytwarzane w organizmie z powodu zanieczyszczeń.
Zapobiega bezsenności
Zawiera magnez i żelazo, które wspomagają jakość snu. Magnez zapobiega występowaniu anemii, która jest jedną z głównych przyczyn zaburzeń snu.
Wspomagają leczenie wrzodów
Owoce jackfruit mają działanie antyseptyczne, przeciwzapalne i przeciwutleniające. Dzięki temu wspomagają leczenie farmakologiczne wrzodów żołądka.
Suszony i świeży jackfruit – jak go jeść?
- Nasiona świeżego dżakfruta używane są w potrawach jako zamiennik orzechów. Podawane są również jako przekąska.
- Słodki świeży miąższ można jeść jako przekąskę lub dodawać do sałatek. Można z niego zrobić dżemy, galaretki i soki. Świeże niedojrzałe owoce jackfruit świetnie podkreślą smak wytrawnych dań. Dojrzałe owoce można użyć do deserów i wypieku ciast.
- Suszone owoce jackfruit świetnie sprawdzą się jako dodatek do słodkich wypieków, np. keksa i domowych batoników müsli. Można je jeść jako przekąskę. Suszone owoce sprawdzą się również jako dodatek do owsianki lub granoli. Podkreślą smak potraw kuchni azjatyckiej.
Czy suszony owoc chlebowca jest zdrowy?
Tak, suszony owoc chlebowca (jackfruit) może być zdrową przekąską, jeśli nie zawiera dodatku cukru ani konserwantów. Dostarcza przede wszystkim węglowodanów, potasu, witaminy C oraz przeciwutleniaczy, które wspierają odporność i prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Warto jednak pamiętać, że suszone owoce chlebowca są bardziej kaloryczne niż świeże, ponieważ podczas suszenia usuwana jest woda, a naturalne cukry ulegają koncentracji. Dlatego najlepiej spożywać je w umiarkowanych ilościach, np. jako dodatek do owsianki, jogurtu lub domowej granoli.
Najzdrowszym wyborem jest suszony jackfruit bez dodatku cukru, który zachowuje naturalny smak i wartości odżywcze owocu.
Jackfuit – przeciwwskazania
Owocu nie mogą jeść alergicy uczuleni na pyłki brzozy, ponieważ jackfruit ma ten sam alergen. Tego owocu nie powinny jeść również osoby z chorobami nerek, ponieważ jackfruit jest bogaty w potas, którego nadmierna ilość jest szkodliwa dla osób z przewlekłą chorobą nerek lub ostrą niewydolnością nerek. U osób z tymi schorzeniami może rozwinąć się hiperkaliemia, czyli zbyt duże nagromadzenie potasu we krwi, które może spowodować osłabienie, paraliż, a nawet zawał serca.
Gdzie kupić jackfruit?
Suszone owoce jackfruit warto kupować w sprawdzonych sklepach ze zdrową żywnością. Takim sklepem jest Go4taste.pl, gdzie możesz zakupić suszone owoce jackfruit bez dodatku konserwantów i bez dodatku cukru.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o jackfruit
Tak. Jackfruit to angielska nazwa owocu drzewa chlebowca różnolistnego (Artocarpus heterophyllus). W języku polskim często używa się określenia owoc chlebowca lub po prostu chlebowiec, dlatego obie nazwy funkcjonują zamiennie.
Konsystencja chlebowca nie będzie dla nas zaskoczeniem, jest bowiem bardzo podobna do miąższu innych owoców egzotycznych, szczególnie pod względem gęstości i zawartości włókien. Pełnym zaskoczeniem może natomiast okazać się jego smak. Warto podkreślić, że smak jackfruita będzie nieznacznie różnił się w zależności od formy owocu, z jaką mamy do czynienia. Czy będzie to owoc świeży, czy też konserwowy, a może chlebowiec w wersji suszonej.
Jeżeli mamy szczęście i dane nam będzie skosztować świeżych owoców chlebowca, z pewnością ich smak będzie dla nas miłym zaskoczeniem. Chlebowiec bowiem smakuje jak połączenie banana, mango i ananasa. Podobno twórcy gumy do żucia Juicy Fruit podczas komponowania jej smaku inspirowali się właśnie owocami chlebowca.
Suszone owoce chlebowca, te które były suszone naturalnym sposobem, bez dodatku cukru, charakteryzują się bardziej twardą i włóknistą konsystencją. Ich smak to połączenie tropikalnych owoców, ale jest, co ciekawe, mniej intensywny niż świeżych owoców.
Owoc chlebowca może jednak przybierać różne smaki w zależności od tego, w jaki sposób go przyprawimy. Niedojrzały owoc cechuje się żylastą, mięsistą konsystencją, która przypomina bardzo szarpaną wołowinę czy wieprzowinę. Odpowiednio przyprawiony, może stanowić atrakcyjną alternatywę dla mięsa, szczególnie dla wegan.
Tak, jackfruit jest zdrowym wyborem dzięki swojemu bogactwu w składniki odżywcze. W jednej filiżance (ok. 165 g) surowego jackfruita, możemy znaleźć:
Kalorie: 157 kcal
Tłuszcze: 2 gramy
Węglowodany: 38 gramów
Białko: 3 gramy
Wapń: 40 miligramów
Jackfruit przewyższa niektóre powszechne owoce, takie jak jabłka, morele, banany i awokado, pod względem zawartości niektórych witamin i minerałów. Jest bogaty w witaminę C i jest jednym z niewielu owoców wysokich w witaminach grupy B.
Dodatkowo, jackfruit dostarcza kwasu foliowego, niacyny, ryboflawiny, potasu i magnezu, co czyni go cennym elementem zrównoważonej diety.
Kolor jackfruita wynika z obecności pigmentów karotenowych, które są bogate w witaminę A. Karotenoidy, jak wszystkie przeciwutleniacze, chronią komórki przed uszkodzeniami i wspomagają prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Wspierają one również zdrowie oczu, mogąc pomóc zapobiegać takim problemom jak zaćma i zwyrodnienie plamki żółtej.
Inaczej smakować będą owoce chlebowca, które kupimy w puszce. Puszkowane jackfruity przygotowane są zazwyczaj z niedojrzałych owoców, co znacznie wpływa na ich smak. W tym przypadku, zachowują swoją włóknistą i mięsistą konsystencję, smak jednak pozostaje bardziej naturalny, mniej intensywny. Większość z nich przechowywana jest w solance, przez co może nabierają słonego posmaku, przypominającego mięso lub kurczaka. Z tego też powodu, puszkowane jackfruit często wykorzystywane są jako alternatywy dla mięsa w potrawach wegetariańskich, wegańskich czy jako farsz do burgerów.
Jak już wspomnieliśmy, puszkowany jackfruit to idealna baza do przygotowania różnego typu posiłków w diecie wegańskiej lub wegetariańskiej. Wiele zależy od tego, w jaki sposób owoc ten zostanie przez nas przyprawiony. Warto pamiętać, że jackfruita nie powinno się jeść prosto z puszki. Przed spożyciem warto go najpierw opłukać, a następnie gotować przez około 10 minut, aby zmiękł. Dopiero wówczas można go przyprawiać i przygotowywać na wiele sposobów.
Istnieje wiele sposobów na przygotowanie suszonych owoców chlebowca. W zależności od naszych potrzeb, możemy go jeść w wersji suszonej lub też uwodnić. W tym pierwszym przypadku, suszony jackfruit może stanowić samodzielną przekąskę. Idealnie sprawdzi się też do wszelkiego typu owsianek, jogurtów, koktajli, sałatek lub deserów.
Suszony chlebowiec to jeden z tych owoców, które mogą być spożywane przez osoby chore na cukrzycę. Wynika to z niskiego indeksu glikemicznego, który według danych oscyluje między poziomem 50 a 60. Warto pamiętać, że te wartości odnoszą się tylko i wyłącznie do owoców chlebowca, które zostały suszone w sposób naturalny i nie były sztucznie dosładzane. Oznacza to, że jeżeli dodamy jackfruita do owsianki czy do innej potrawy, nie wpłynie on znacząco na podniesienie poziomu naszego cukru.
Nie, to dwa różne, choć często mylone ze sobą owoce. Ze względu na ich podobny kształt i fakturę skóry, często bywają porównywane. Choć oba pochodzą z Azji Południowo-Wschodniej, różnią się pod wieloma względami.
Pierwszym z nich jest rozmiar. Jackfruit to prawdziwy gigant – jeden owoc może ważyć nawet 55 kilogramów (przeciętnie około 10 kg), podczas gdy waga dojrzałego duriana nie przekracza 3 kilogramów. Duriany osiągają zwykle około 30 centymetrów długości, podczas gdy jackfruit może osiągnąć prawie metr!
Skórka tych owoców różni się również. Durian jest pokryty ostro zakończonymi kolcami, podczas gdy jackfruit ma zaokrąglone wypukłości. Durian ma widoczne szwy między poszczególnymi częściami owocu, co ułatwia jego otwarcie. W przypadku jackfruita skórka jest równomiernie fakturzysta, bez widocznych szwów.
Owoce te różnią się również zapachem. Wielu opisuje zapach jackfruita jako przyjemny, przypominający gumę do żucia, banany i ananasy. Durian natomiast ma silny, niepowtarzalny zapach, który niektórzy opisują jako nieprzyjemny.
Smak miąższu tych owoców także jest bardzo różny. Durian ma bardziej wyrazisty smak, który może odstraszać niektórych nieprzyzwyczajonych do niego. Jackfruit natomiast ma bardziej uniwersalne smaki tropikalne, takie jak banan, ananas, mango, a nawet jabłko.
Ile kosztuje jackfruit?
Cena jackfruita może się różnić w zależności od miejsca i sezonu. W krajach, gdzie jest to owoc lokalny, jak w Indiach, Bangladeszu, Tajlandii, czy innych krajach Azji Południowo-Wschodniej, jackfruit jest zazwyczaj tani i łatwo dostępny. W krajach, gdzie musi być importowany, jak w USA czy w Europie, cena może być znacznie wyższa. W sklepach z żywnością ekologiczną lub specjalistycznymi, cena za kilogram suszonego jackfruita może sięgać od 120 do nawet 180 złotych. Jackfruit w puszce lub suszony jest zazwyczaj tańszy i łatwiej dostępny.
Materiały źródłowe
- Anonymous. (2012). Glycaemic Index database. Sydney University Glycaemic Index Research Service. https://glycemicindex.com/
- Calder, P. C., Ahluwalia, N., Brouns, F., Buetler, T., Clement, K., Cunningham, K., … & Winklhofer-Roob, B. M. (2011). Chronic inflammation and oxidative stress as major causes of age-related diseases and cancer. The Journal of Nutrition, 141(4), 873S–877S. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19149749/
- Sydney University Glycemic Index Research Service. (n.d.). Jackfruit (Artocarpus heterophyllus), flesh and seeds consumed with coconut scrapings and onion sambal. https://glycemicindex.com/
- Sreeja Devi, P., Rao, U., & in. (2021). Nutritional and functional properties of jackfruit (Artocarpus heterophyllus) and its role in glycaemic control. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21789865
- Author(s). (2024/2025). Nutritional, functional and technological aspects of jackfruit (Artocarpus heterophyllus) products. International Journal of Food Science & Technology. https://academic.oup.com/ijfst/article/60/1/vvaf091/8119352
