{"id":5931,"date":"2020-11-30T18:28:00","date_gmt":"2020-11-30T17:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/go4taste.pl\/blog\/?p=5931"},"modified":"2026-04-12T19:13:12","modified_gmt":"2026-04-12T17:13:12","slug":"kurkuma-i-jej-wlasciwosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/go4taste.pl\/blog\/kurkuma-i-jej-wlasciwosci\/","title":{"rendered":"Kurkuma i jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci"},"content":{"rendered":"\n

Kurkuma to jeden z podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w curry. Ta przyprawa popularna w Indiach coraz cz\u0119\u015bciej go\u015bci na naszych sto\u0142ach. Nadaje potrawom wyj\u0105tkowego smaku i aromatu, a dodatkowo zawiera cenny sk\u0142adnik – kurkumin\u0119. Dlaczego jeszcze warto przyprawia\u0107 potrawy kurkum\u0105?<\/p>\n\n\n\n

Co to jest kurkuma<\/a>?<\/h2>\n\n\n\n

Kurkuma to przyprawa, kt\u00f3ra coraz ch\u0119tniej stosowana jest w polskiej kuchni. W wersji mielonej, ma posta\u0107 proszku o \u017c\u00f3\u0142tym zabarwieniu. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ciep\u0142ym, pi\u017cmowym, lekko pieprznym i bardzo aromatyczny smakiem z nut\u0105 goryczki.
Kurkuma pozyskiwana jest korzenia ro\u015bliny z Curcuma longa<\/strong><\/em>. Ta k\u0142\u0105czowa wieloletnia ro\u015blina zielna z tropikalnej Azji Po\u0142udniowej znana te\u017c jako ostry\u017c Zohary, kurkuma d\u0142uga, ostry\u017c indyjskim, czy szafran indyjskim nale\u017cy do rodziny Zingiberaceae, tej samej co imbir i kardamon.
K\u0142\u0105cza, z kt\u00f3rych produkowana jest kurkuma, dojrzewaj\u0105 pod li\u015b\u0107mi w ziemi. Maj\u0105 pod\u0142u\u017cny bulwiasty kszta\u0142t z lekko pr\u0105\u017ckowan\u0105 sk\u00f3rk\u0105. Ich kolor jest \u017c\u00f3\u0142tawo-br\u0105zowy z pomara\u0144czowym wn\u0119trzem. Po wysuszeniu k\u0142\u0105cza kurkumy mo\u017cna zmieli\u0107 na \u017c\u00f3\u0142ty proszek.<\/p>\n\n\n\n

Kurkuma – kr\u00f3tka historia<\/h2>\n\n\n\n

Jaka wynika z danych archeologicznych kurkuma by\u0142a stosowana ju\u017c w jednej z najstarszych kultur – kulturze wedyjskiej w Indiach ponad 4000 lat temu. Wtedy by\u0142a u\u017cywana jako przyprawa kulinarna, a tak\u017ce sk\u0142adnik obrz\u0119d\u00f3w religijnych.
Prawdopodobnie dotar\u0142a do Chin o 700 p.n.e, gdzie stosowano j\u0105 g\u0142\u00f3wnie w celach leczniczych.
W 1280 roku Marco Polo opisa\u0142 t\u0119 przypraw\u0119 jako warzywo, kt\u00f3re wykazuj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci bardzo podobne do szafranu. By\u0107 mo\u017ce ju\u017c w tym czasie stosowano j\u0105 w Europie, ale nie by\u0142o to zbyt powszechne. Wi\u0119cej kurkumy pojawi\u0142o si\u0119 n Starym Kontynencie dopiero w XVIII w., g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 handlu morskiego Holandii, Anglii, Portugalii i Francji.
Obecnie kurkuma jest powszechnie uprawiana w tropikach i wyst\u0119puje pod r\u00f3\u017cnymi nazwami w wielu kulturach i krajach.
Najwi\u0119kszych producentem tej przyprawy s\u0105 oczywi\u015bcie Indie. Z kraju Gandhiego pochodzi praktycznie ca\u0142a \u015bwiatowa produkcja kurkumy a a\u017c 80% konsumowane jest na P\u00f3\u0142wyspie Indyjskim. Ze wzgl\u0119du na w\u0142a\u015bciwo\u015bci, smak i aromat a przede wszystkim wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 wa\u017cnej bioaktywnej kurkuminy indyjska kurkuma uwa\u017cana jest za najlepsz\u0105 na \u015bwiecie. Najwi\u0119cej tej przyprawy wytwarza si\u0119 w Erode, mie\u015bcie w po\u0142udniowo indyjskim stanie Tamil Nadu. Z tego powodu Erde znane jest te\u017c jako \u201e\u017b\u00f3\u0142te Miasto\u201d, \u201eTurmeric City\u201d lub \u201eTextile City\u201d. Sangli. Miasto Maharashtra, zajmuje drugie miejsce po Erode pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci i znaczenia jako miejsce produkcji i handlu kurkum\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Co zawiera kurkuma? Przyjrzyjmy si\u0119 jej sk\u0142adowi.<\/h2>\n\n\n\n

Kurkuma mielona<\/a> zawiera wiele cennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Z samej ro\u015bliny wyizolowano ponad 100 komponent\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem korzenia jest olejek eteryczny zawieraj\u0105cy kameron, a w kurkumie znajduj\u0105 si\u0119 inne barwniki zwane kurkuminoidami. Oczywi\u015bcie zawarto\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od tego, z jak\u0105 form\u0105 kurkumy mamy do czynienia – \u015bwie\u017cym korzeniem, suszonym czy kurkum\u0105 w proszku.<\/p>\n\n\n\n

W 100 g tej przyprawy znajduje si\u0119 67 g w\u0119glowodan\u00f3w<\/a>, 9 g bia\u0142ka<\/a> oraz 3 g t\u0142uszczu<\/a>. Jej zalet\u0105 jest stosunkowo du\u017ca zawarto\u015b\u0107 b\u0142onnika pokarmowego, bo a\u017c 22,7g. W sk\u0142adzie kurkumy znajduj\u0105 si\u0119 witaminy i minera\u0142y takie jak wap\u0144<\/a>, \u017celazo<\/a> czy magnez <\/a>a tak\u017ce do\u015b\u0107 sporo witaminy z grupy B.<\/p>\n\n\n\n

Warto\u015bci od\u017cywcze zmielonej kurkumy<\/h3>\n\n\n\n

Warto\u015b\u0107 energetyczna – 312 kcal
Bia\u0142ko og\u00f3\u0142em – 9.68 g
T\u0142uszcz – 3.25 g
W\u0119glowodany – 67.14 (w tym cukry proste 3.21g)
B\u0142onnik – 22.7 g<\/p>\n\n\n\n

Witaminy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Witamina C, ca\u0142kowity kwas askorbinowy 0,7 mg
Tiamina 0,058 mg
Ryboflawina 0,15 mg
Niacyna 1,35 mg
Kwas pantotenowy 0,542 mg
Witamina B-6 0,107 mg
Cholina \u0142\u0105cznie 49,2 mg
Betaina 9,7 mg<\/p>\n\n\n\n

Minera\u0142y<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wap\u0144, Ca 168 mg
\u017belazo, Fe 55 mg
Magnez, Mg 208 mg
Fosfor, P 299 mg
Potas, K 2080 mg
S\u00f3d, Na 27 mg
Cynk, Zn 4,5 mg
Mied\u017a, Cu 1,3 mg
Mangan, Mn 19,8 mg
Selen, Se 6,2 \u00b5g<\/p>\n\n\n\n

Kwasy t\u0142uszczowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nasycone – 1.838 g
Jednonienasycone – 0.449 g
Wielonienasycone – 0.756 g
T\u0142uszcze trans – 0.056 g<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: USDA National Nutrient Database for Standard Reference<\/p>\n\n\n\n

\"korze\u0144
Korze\u0144 kurkumy i kurkuma mielona<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kurkuma – w\u0142a\u015bciwo\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Najcenniejszym sk\u0142adnikiem zawartym w k\u0142\u0105czu kurkumy jest kurkumina – kt\u00f3ra jest mocnym przeciwutleniaczem i bardzo silnym \u015brodkiem przeciwzapalnym. To w\u0142a\u015bnie kurkuminie ta przyprawa zawdzi\u0119cza swoj\u0105 popularno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Badania prowadzone od wielu lat wykaza\u0142y wiele cennych w\u0142a\u015bciwo\u015bci kurkumy.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142a przeciwzapalne<\/strong>
Kurkumina zawarta w tej przyprawie dzia\u0142a przeciwzapalnie. Jak wynika z bada\u0144, blokuje substancj\u0119 bioaktywn\u0105, kt\u00f3ra zwalcza stan zapalny na poziomie molekularnym.
Skutecznie \u0142agodzi stany zapalne, kt\u00f3re atakuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 narz\u0105d\u00f3w i tkanek ludzkiego cia\u0142a: uk\u0142ad pokarmowy, uk\u0142ad nerwowy, sk\u00f3r\u0119, stawy, mi\u0119\u015bnie, \u015bci\u0119gna itp.
Spo\u017cywanie regularne kurkumy z du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 kurkuminy – zmniejszenia cz\u0119stotliwo\u015bci atak\u00f3w choroby zwyrodnieniowej staw\u00f3w i powoduje spowolnienie pocz\u0105tku zapalenia i niszczenia staw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142a antyoksydacyjnie<\/strong>
Kurkumina jest silnym przeciwutleniaczem<\/a>, kt\u00f3ry mo\u017ce neutralizowa\u0107 wolne rodniki ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 struktur\u0119 chemiczn\u0105. Ponadto kurkumina zwi\u0119ksza aktywno\u015b\u0107 w\u0142asnych enzym\u00f3w przeciwutleniaj\u0105cych organizmu. W ten spos\u00f3b kurkumina blokuje wolne rodniki, a nast\u0119pnie stymuluje obron\u0119 antyoksydacyjn\u0105 organizmu.<\/p>\n\n\n\n

Korzystnie wp\u0142ywa na prac\u0119 m\u00f3zgu<\/strong>
Jak wynika z bada\u0144, kurkumina mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 poziom BDNF – silnego bia\u0142ka, kt\u00f3re stymuluje produkcj\u0119 nowych kom\u00f3rek m\u00f3zgowych. W ten spos\u00f3b mo\u017ce skutecznie op\u00f3\u017ania\u0107 lub nawet cofa\u0107 wiele chor\u00f3b m\u00f3zgu i zwi\u0105zanych z wiekiem spadk\u00f3w funkcji m\u00f3zgu.
Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c poprawi\u0107 pami\u0119\u0107 i sprawno\u015b\u0107 m\u00f3zgu, co wydaje si\u0119 logiczne, bior\u0105c pod uwag\u0119 jego wp\u0142yw na poziomy BDNF.<\/p>\n\n\n\n

Korzystnie wp\u0142ywa na dzia\u0142anie uk\u0142adu pokarmowego<\/strong>
Kurkuma pozytywnie te\u017c wp\u0142ywa na wszelkiego rodzaju zaburzenia zwi\u0105zane z dzia\u0142aniem uk\u0142adu pokarmowego: nudno\u015bci, gazy, spowolnienie trawienia, zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego, nieswoiste zapalenie jelit, przewlek\u0142ego b\u00f3lu brzucha itp.<\/p>\n\n\n\n

Kurkumina powinna zmniejszy\u0107 ryzyko chor\u00f3b serca i uk\u0142adu krwiono\u015bnego<\/strong>
Niekt\u00f3re badania wykazuj\u0105, \u017ce kurkumina zawarta w kurkumie poprawia funkcje \u015br\u00f3db\u0142onka, kt\u00f3ry stanowi wy\u015bci\u00f3\u0142k\u0119 naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Jego dysfunkcja jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 chor\u00f3b serca, poniewa\u017c wp\u0142ywa na regulowanie ci\u015bnienia i krzepni\u0119cie krwi. Kurkuma pomaga te\u017c oczy\u015bci\u0107 i rozrzedzi\u0107 krew, dzia\u0142aj\u0105c na poziom cukru we krwi i z\u0142y cholesterol.<\/p>\n\n\n\n

Choroba Alzheimera<\/strong>
Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce kurkuma, bogata w przeciwutleniacze, mo\u017ce skutecznie walczy\u0107 z utrat\u0105 funkcji poznawczych spowodowan\u0105 chorob\u0105 Alzheimera. Niestety nie ma w tym momencie wystarczaj\u0105cych bada\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby w pe\u0142ni potwierdzi\u0107 to dzia\u0142anie.
Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce kurkumina w po\u0142\u0105czeniu z turmeronem, innym sk\u0142adnikiem kurkumy, ma niew\u0105tpliwie pozytywny wp\u0142yw na m\u00f3zg, poniewa\u017c niszcz\u0105c p\u0142ytki bia\u0142ek odpowiedzialnych za degradacj\u0119 niekt\u00f3rych kom\u00f3rek m\u00f3zgowych. Argument jest jeszcze jeden – w Indiach gdzie spo\u017cywa si\u0119 najwi\u0119cej kurkumy jest 5 razy mniej przypadk\u00f3w choroby Alzheimera ni\u017c np. w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n\n\n\n

Nowotwory<\/strong>
Dzia\u0142ania kurkumy i jej skuteczno\u015b\u0107 w walce z r\u00f3\u017cnego rodzaju nowotworami r\u00f3wnie\u017c jest przedmiotem wielu bada\u0144. Niekt\u00f3re badanie wykaza\u0142y, \u017ce kurkumina przyczynia\u0107 si\u0119 do \u015bmierci kom\u00f3rek rakowych i zmniejsza angiogenez\u0119 (wzrost nowych naczy\u0144 krwiono\u015bnych w guzach) i przerzuty (rozprzestrzenianie si\u0119 raka). Istniej\u0105 te\u017c dowody na to, \u017ce mo\u017ce przede wszystkim zapobiega\u0107 wyst\u0119powaniu raka, zw\u0142aszcza raka uk\u0142adu pokarmowego, takiego jak rak jelita grubego. Niestety jeszcze za wiele jest bada\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby w pe\u0142ni potwierdzi\u0107 te przypuszczenia.<\/p>\n\n\n

\n\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tKurkuma mielona – 200g 3 % Kurkuminy\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t8,00 z\u0142<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\tKup w sklepie<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\n\n\n

Jak stosowa\u0107 kurkum\u0119 w kuchni?<\/h2>\n\n\n\n

Kurkuma, to nie tylko zdrowa, ale r\u00f3wnie\u017c bardzo aromatyczna przyprawa, kt\u00f3ra stanowi praktycznie podstaw\u0119 kuchnie indyjskiej i sk\u0142adnik popularnego curry. Kurkuma w proszku<\/a> jest te\u017c popularn\u0105 przypraw\u0105 w kuchniach azjatyckich, a tak\u017ce arabskiej. Kurkum\u0119 mo\u017cna stosowa\u0107 praktycznie we wszystkim pikantnych potrawach. Doda nie tylko wyj\u0105tkowego smaku, ale r\u00f3wnie\u017c zabarwi potraw\u0119 na charakterystyczny, \u017c\u00f3\u0142tawy odcie\u0144.<\/p>\n\n\n\n