{"id":15197,"date":"2023-05-31T11:37:45","date_gmt":"2023-05-31T09:37:45","guid":{"rendered":"https:\/\/go4taste.pl\/blog\/?p=15197"},"modified":"2026-04-12T19:15:32","modified_gmt":"2026-04-12T17:15:32","slug":"dieta-srodziemnomorska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/go4taste.pl\/blog\/dieta-srodziemnomorska\/","title":{"rendered":"Dieta \u015br\u00f3dziemnomorska: co je\u015b\u0107? Przyk\u0142adowy jad\u0142ospis."},"content":{"rendered":"\n

Dieta \u015br\u00f3dziemnomorska jest sposobem od\u017cywiania ciesz\u0105cym si\u0119 coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105. Nikogo to nie dziwi, poniewa\u017c stosowanie tego modelu od\u017cywiana pozwala wygl\u0105da\u0107 m\u0142odziej i czu\u0107 si\u0119 \u015bwietnie. Sprawd\u017a, co nale\u017cy je\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c na diecie \u015br\u00f3dziemnomorskiej. W jaki spos\u00f3b nale\u017cy uk\u0142ada\u0107 jad\u0142ospis, aby dostarczy\u0107 wszystkich witamin i mikroelement\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Historia diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej<\/h2>\n\n\n\n

Okre\u015bleniem diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej nazywany jest spos\u00f3b od\u017cywiania ludzi zamieszkuj\u0105cych na terenach Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Przez wielu historyk\u00f3w tereny te nazywane s\u0105 \u201ekolebk\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d. Nic w tym dziwnego, to w\u0142a\u015bnie stamt\u0105d wywodzi\u0142y si\u0119 nowe osi\u0105gni\u0119cia w technice i sztuce. Przeprowadzone badania archeologiczne udowodni\u0142y, \u017ce dieta \u015br\u00f3dziemnomorska by\u0142a stosowana przez mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem od tysi\u0105cleci. \u015awiadcz\u0105 o tym r\u00f3\u017cnorodne znaleziska archeologiczne m.in. garnki, sztu\u0107ce i malowid\u0142a. Prehistoryczni Cypryjczycy zajmowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie upraw\u0105 fig, migda\u0142\u00f3w, ro\u015blin str\u0105czkowych oraz oliwek. Byli r\u00f3wnie\u017c wytrawnymi rybakami. Znaleziska archeologiczne pochodz\u0105ce z Krety z oko\u0142o V wieku p.n.e. potwierdzi\u0142y stosowanie do gotowania oliwy z oliwek (\u015bwiadcz\u0105 o tym gliniane naczynia u\u017cywane do gotowania). Wykopaliska przeprowadzone w r\u00f3\u017cnych miejscach Krety oraz Grecji kontynentalnej dowodz\u0105 spo\u017cywania wina ju\u017c od oko\u0142o 3 000 roku przed Chrystusem. Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie, \u017ce dieta \u015br\u00f3dziemnomorska nie jest \u017cadnym opracowanym sposobem od\u017cywiania, ale jedynie zbiorem r\u00f3\u017cnorodnych charakterystycznych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych wynikaj\u0105cych z uwarunkowa\u0144 geograficznych, kulturowych, historycznych i religijnych. Wszystko to spowodowa\u0142o, \u017ce dieta \u015br\u00f3dziemnomorska jako spos\u00f3b od\u017cywiania w 2010 roku zosta\u0142 wpisany na Li\u015bcie Reprezentatywnej Niematerialnego Dziedzictwa Ludzko\u015bci (UNESCO)[1]<\/sup>.<\/p>\n\n\n

\n
\"Potrawy<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Termin \u201edieta \u015br\u00f3dziemnomorska\u201d zosta\u0142 wprowadzony przez Ancela Keys\u2019a ameryka\u0144skiego epidemiologa przeprowadzaj\u0105cego badania naukowe dotycz\u0105ce wp\u0142ywu sposobu od\u017cywiania na zdrowie. W swoich analizach naukowych skupi\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na krajach Basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego, w kt\u00f3rych wyst\u0119powa\u0142a ni\u017csza zachorowalno\u015b\u0107 na choroby serca. Z jego inicjatywy zosta\u0142a zorganizowana w Nepalu Mi\u0119dzynarodowa Konferencji na temat Diet Mieszka\u0144c\u00f3w Basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego, na kt\u00f3rej zosta\u0142a okre\u015blona dok\u0142adna definicja diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest dieta \u015br\u00f3dziemnomorska?<\/h2>\n\n\n\n

Dieta \u015br\u00f3dziemnomorska jest sposobem od\u017cywiania inspirowanym jad\u0142ospisem dla mieszka\u0144c\u00f3w basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Obecnie uwa\u017cana jest za jeden z najzdrowszych sposob\u00f3w od\u017cywiania na \u015bwiecie. W tym modelu \u017cywienia stawiany jest mocny nacisk na wspieranie lokalnych producent\u00f3w \u017cywno\u015bci oraz korzystanie z sezonowych produkt\u00f3w. W klasycznej diecie \u015br\u00f3dziemnomorskiej bardzo wa\u017cne jest dbanie o relacje rodzinne i spo\u0142eczne, spok\u00f3j podczas posi\u0142k\u00f3w oraz redukcja stresu. Niestety klasyczna dieta \u015br\u00f3dziemnomorska przechodzi obecnie niekorzystne modyfikacje wynikaj\u0105ce z rozwoju cywilizacyjnego \u2013 szybsze tempo \u017cycia powoduje, \u017ce mieszka\u0144cy basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego stosuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie z produkt\u00f3w wyskoprzetworzonych zawieraj\u0105cych du\u017co soli i cukru. Dlatego, je\u015bli chcesz skorzysta\u0107 z prozdrowotnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej, to stosuj wy\u0142\u0105cznie klasyczny model diety.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej<\/h2>\n\n\n\n

Poni\u017cej prezentujemy zbi\u00f3r g\u0142\u00f3wnych za\u0142o\u017ce\u0144 diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Baz\u0105 codziennych posi\u0142k\u00f3w s\u0105 produkty pe\u0142noziarniste \u0142\u0105czone z oliw\u0105 z oliwek, warzywami, str\u0105czkami oraz drobiem. Dzi\u0119ki temu potrawy maj\u0105 obni\u017cony \u0142adunek glikemiczny \u2013 obni\u017caj\u0105 poziom glukozy we krwi.<\/li>\n\n\n\n
  2. Wa\u017cnym elementem diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej s\u0105 sezonowe warzywa i owoce<\/strong>. Poza sezonem mo\u017cesz korzysta\u0107 z warzyw i owoc\u00f3w mro\u017conych. Warzywa s\u0105 podstawowym sk\u0142adnikiem potraw jednogarnkowych, \u015bwie\u017ce lub pieczone podawane s\u0105 z dodatkiem oliwy z oliwek. \u015awie\u017ce owoce zjadane s\u0105 jako przek\u0105ska lub dodatek do deser\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  3. Oliwa z oliwek <\/strong>stosowana jest jako g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o t\u0142uszcz\u00f3w. Dodawana jest nie tylko do gotowania, lecz r\u00f3wnie\u017c do pieczenia, sa\u0142atek, a nawet polewania pieczywa.<\/li>\n\n\n\n
  4. W diecie \u015br\u00f3dziemnomorskiej g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka s\u0105 ro\u015bliny str\u0105czkowych oraz orzechy<\/strong>. Str\u0105czki wykorzystywane s\u0105 zar\u00f3wno do past, jak i jako podstawa da\u0144 jednogarnkowych. Orzechy mo\u017cna je\u015b\u0107 je jako samodzieln\u0105 przek\u0105sk\u0119 lub dodatek do ciast.<\/li>\n\n\n\n
  5. W jad\u0142ospisie nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 umiarkowane spo\u017cywanie owoc\u00f3w morza i ryb<\/strong> \u2013 dostarczaj\u0105 pe\u0142nowarto\u015bciowego bia\u0142ka oraz witamin i mikroelement\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  6. W codziennej diecie nie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zabrakn\u0105\u0107 produkt\u00f3w mlecznych.<\/strong> Zalecany jest zw\u0142aszcza jogurt naturalny. Rzadziej spo\u017cywane s\u0105 sery.<\/li>\n\n\n\n
  7. Do g\u0142\u00f3wnych posi\u0142k\u00f3w podawane jest m\u0142ode wino <\/strong>\u2013 najcz\u0119\u015bciej rozcie\u0144czane z wod\u0105.<\/li>\n\n\n\n
  8. Kilka razy w miesi\u0105cu mo\u017cesz zje\u015b\u0107 jaja, mi\u0119so czerwone i jego przetwory.<\/li>\n\n\n\n
  9. W diecie \u015br\u00f3dziemnomorskiej bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 przyprawy <\/strong>zar\u00f3wno \u015bwie\u017ce, jak i suszone. Wa\u017cne jest ograniczenie stosowania soli.<\/li>\n\n\n\n
  10. W tym modelu od\u017cywiania g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em p\u0142yn\u00f3w s\u0105: napary zio\u0142owe oraz woda.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n
    \n\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tMigda\u0142y kalifornijskie du\u017ce ca\u0142e – 1kg Nonpareil\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t46,00 z\u0142<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\tKup w sklepie<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tBazylia suszona – 200g przyprawa\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t6,00 z\u0142<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\tKup w sklepie<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tCiecierzyca 8 mm – 1kg\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t12,00 z\u0142<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\tKup w sklepie<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t\t