Czy herbata ma kofeinę? Ile teiny ma czarna i zielona herbata

Kawa nie jest jedynym napojem, który zawiera spore dawki kofeiny.
Okazuje się, że w herbacie również się znajduje — nieco mniej, ale na tyle, by mogła pobudzić nas do życia. Poznaj, ile kofeiny ma herbata i którą lepiej pić — zieloną czy czarną?

Po co sięgamy najczęściej, jeżeli chcemy dostarczyć organizmowi jakąś dawkę kofeiny?
Zazwyczaj jest to kawa. Tymczasem kawa nie jest jedynym napojem, który zawiera ten pobudzający składnik chemiczny. W gronie tych napojów znajduje się również herbata. Co prawda wypicie mocnej, czarnej herbaty również potrafi pobudzić nas do życia.
Dowiedzmy się, ile kofeiny zawiera herbata czarna i herbata zielona — i jak, i kiedy najczęściej warto ją pić.

Czy herbata ma kofeinę?

Tak, w herbacie — podobnie jak w kawie — znajduje się kofeina, jednak jej zawartość jest proporcjonalnie mniejsza niż w tym popularnym czarnym napoju. Niemniej jednak, również wypicie filiżanki herbaty może pobudzać i dodawać energii.
Zawartość kofeiny w herbacie może się różnić w zależności od rodzaju herbaty oraz sposobu przygotowania. Badania wskazują, że warunki parzenia oraz cechy samego surowca (liści herbaty) mają kluczowe znaczenie dla ostatecznej ilości kofeiny w naparze.

Teina a kofeina — jaka jest różnica?

Niejasność związana z pytaniem dotyczącym zawartości kofeiny w herbacie wynika z jednej drobnej nieścisłości związanej z nazewnictwem. Mianowicie, ten sam związek może występować pod dwiema nazwami — teina i kofeina.

Czy teina i kofeina to to samo?

Przyjęło się, że kofeina znajduje się w kawie, natomiast teina w herbacie. Tymczasem teina i kofeina to, pod względem chemicznym, ta sama substancja. Różnica w nazewnictwie wynika jedynie z tradycji i źródła pochodzenia alkaloidu purynowego. Mówiąc zatem, że w herbacie znajduje się teina, a w kawie kofeina, mówimy o tej samej substancji.

Dlaczego herbata pobudza inaczej niż kawa?

Teina i kofeina są związkami chemicznie identycznymi, natomiast ich działanie na organizm może być różne. Wynika to z tego, że w herbacie znajdują się inne związki niż w kawie, co nie pozostaje bez wpływu na ich działanie w organizmie.
Z tego względu teina, czyli kofeina zawarta w herbacie, znacznie wolniej się wchłania i działa łagodniej niż kofeina z kawy. Ma to jednak swoje zalety — działanie teiny jest łagodniejsze i dłużej odczuwalne dla organizmu. A to oznacza, że nie mamy gwałtownego skoku energii, ale wypicie szklanki herbaty daje nam lekki, a jednocześnie długotrwały zastrzyk energii. Bardziej niż kawa.

Ile kofeiny ma herbata?

Kofeina (1,3,7-trimetyloksantyna) jest powszechnie obecna w napojach, w tym w herbacie. Jak powiedzieliśmy już wcześniej, w herbacie nazywana jest teiną, chociaż to dokładnie ten sam związek co kofeina. Okazuje się, że zawartość kofeiny w herbacie jest różna w zależności od nazwy produktu, a stężenie tej kofeiny może wahać się od 15 do 60 mg na porcję.

Zawartość kofeiny w zależności od rodzaju herbaty

Zawartość kofeiny waha się w zależności od rodzaju herbaty (czarna, zielona, biała, oolong), ponieważ wszystkie one pochodzą z rośliny Camellia sinensis.

Ile kofeiny ma zielona herbata?

Tak, w zielonej herbacie — podobnie jak w innych herbatach — znajduje się kofeina. Szacuje się, jak wynika z tabeli powyżej, że jej ilość wynosi od 20 do 50 mg na filiżankę.

Czy zielona herbata pobudza?

Tak, zielona herbata pobudza, ponieważ zawiera kofeinę (nazywaną w herbacie teiną), która jest psychostymulantem. Kofeina jest szeroko stosowana w celu zwiększenia czujności i poprawy wydajności.
Pobudzające działanie zielonej herbaty jest jednak często opisywane jako łagodniejsze i bardziej zrównoważone w porównaniu do kawy, głównie ze względu na obecność L-teaniny.

Zawartość kofeiny w zielonej herbacie:

Zielona herbata pochodzi z liści rośliny Camellia sinensis, która naturalnie zawiera kofeinę.

Orientacyjna ilość kofeiny: zielona herbata zawiera od 20 do 50 mg kofeiny na filiżankę. Inne źródła podają, że średnia zawartość wynosi około 28 mg na 250 ml naparu.

• W porównaniu do innych herbat: zielona herbata zawiera mniej teiny niż czarna herbata (40–70 mg) czy yerba mate (70–90 mg).
• W porównaniu do kawy: ilość kofeiny w zielonej herbacie jest zazwyczaj mniejsza niż w kawie, która ma średnio 80–100 mg na filiżankę.
• Badania komercyjne: w badaniach laboratoryjnych stężenie kofeiny w parzonych zielonych herbatach (w tym mieszankach zielonej i białej) wahało się od 14 do 61 mg na porcję (6 lub 8 uncji).

Ile kofeiny ma czarna herbata?

Czarna herbata zawiera znaczną ilość kofeiny, która jest często określana jako teina. Jest to jeden z najbardziej pobudzających napojów pochodzących z rośliny Camellia sinensis.
Zawartość kofeiny w czarnej herbacie różni się w zależności od producenta, a także sposobu przyrządzenia. Ogólny zakres podawany to 40 do 70 mg na filiżankę, co oznacza, że średnio w 250 ml czarnej herbaty znajduje się około 47 mg kofeiny.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) obliczył, że w porcji czarnej herbaty parzonej przez około 5 do 7 minut znajduje się około 40 mg teiny.

Badanie komercyjnych herbat (parzenie w 6 uncjach wody) wykazało, że zawartość kofeiny w czarnej herbacie rośnie wraz z czasem parzenia:

Co wpływa na ostateczną zawartość kofeiny w herbacie?

Pamiętaj jednak, że wszystkie dane podane powyżej dotyczące zawartości kofeiny (teiny) w herbacie są mocno szacunkowe. Ostateczna ilość kofeiny zależy od wielu czynników, o których powiemy sobie za chwilę. Okazuje się, że znaczenie ma zarówno czas parzenia, temperatura wody, jak i ilość liści oraz ich wiek. Wszystko to ma wpływ na końcową zawartość kofeiny (teiny) w naparze.

• Czas parzenia. Im dłużej parzy się herbatę, tym więcej kofeiny uwalnia się do naparu. Dłuższe czasy parzenia ogólnie zwiększają zawartość kofeiny.
• Temperatura wody. Wyższa temperatura sprzyja uwalnianiu kofeiny z liści.
• Wielkość porcji (ilość wody). Ilość kofeiny w naparze może być podobna w przeliczeniu na uncję, niezależnie od tego, czy użyto 6 czy 8 uncji wody, ale większa porcja (np. 8 uncji) zazwyczaj zawiera wyższą całkowitą zawartość kofeiny.
• Rodzaj liści i ich wiek. Młode pąki i drobniejsze liście mają tendencję do zawierania więcej kofeiny niż starsze, dojrzalsze liście.
• Stopień rozdrobnienia. Drobniej zmielone liście (np. w torebkach) mogą mieć wyższą zawartość kofeiny w naparze ze względu na większy stopień rozdrobnienia, co zwiększa ekstrakcję.
• Odmiana herbaty i sposób uprawy. Różne odmiany — nawet w obrębie tego samego typu (np. czarnej herbaty) — mogą zawierać różne ilości kofeiny w zależności od miejsca zbioru, metody przetwarzania i suszenia.

Jak regulować zawartość kofeiny w herbacie?

Z tych wniosków bezpośrednio wynika, że jeżeli zależy nam na herbacie, która będzie zawierała więcej kofeiny, powinniśmy:

• wybierać młode liście,
• parzyć je dłużej,
• używać wyższej temperatury wody.

Z kolei, jeżeli zależy nam na tym, aby herbata zawierała jak najmniej kofeiny (teiny), warto:
sięgać po herbaty ziołowe (naturalnie bezkofeinowe),

• wybierać herbaty bezkofeinowe,
• skrócić czas parzenia,
• obniżyć temperaturę wody.

Co ma więcej kofeiny — kawa czy herbata?

Najczęściej więcej kofeiny zawiera kawa. Filiżanka klasycznej kawy (250 ml) dostarcza średnio od 80 do 100 mg kofeiny, podczas gdy czarna herbata zawiera zwykle około 40–70 mg, a zielona herbata około 20–50 mg kofeiny na porcję.

Nie oznacza to jednak, że herbata nie pobudza. Zawarta w niej kofeina — tradycyjnie nazywana teiną — działa zwykle łagodniej i bardziej stopniowo niż kofeina z kawy. Wynika to z obecności innych związków, m.in. L-teaniny, która wpływa na spokojniejsze i dłużej odczuwalne pobudzenie.

W praktyce kawa daje szybszy i mocniejszy efekt energetyczny, natomiast herbata częściej zapewnia delikatniejsze, ale bardziej stabilne pobudzenie.